Długo czekałam na tę książkę. Dobrą chwilę utknęła na stosiku, bo nie pasowała do agendy czytania, ale gdy złapałam, nie mogłam puścić.
Precyzyjnie uchwycone mechanizmy, nad którymi rzadko się pochylamy, bo albo są dla nas wygodne czy przezroczyste, albo nauczyliśmy się je obchodzić, płacąc milczeniem, nieobecnością czy odwracaniem głowy. Porównania, kreślone obrazy i sytuacje są tak bardzo w punkt, że wybieranie tego, co chcę mieć pod ręką, było chwilami udręką. Trwało okrutnie długo i do końca nie było pewności co i w jakiej kolejności będzie miało wpływ na finalny kształt tego wyboru. Ale już. Są.
Życie ma poczucie humoru. Jak sobie przypominam początki naszej korespondencji […].
🖇
Poszukiwanie otuchy w uznaniu to poszukiwanie otuchy w tym, co cię niszczy. […] Sława okrada człowieka z samego siebie.
🖇
Społeczeństwo okazuje zrozumienie mordercy. Oczywiście potępia go. Ale przede wszystkim rozumie. To było silniejsze od niego. Niezależnie od tego, czy chodziło o jego żonę, czy o obcą kobietę.
Wyobraź sobie, że zamiast kobiet zabijanych przez mężczyzn to pracownicy są zabijani przez swoich przełożonych. Opinia publiczna byłaby bardziej oburzona. Co dwa dni wiadomość, że jakiś przełożony zabił pracownika. Wszyscy by uznali, że to zaszło zbyt daleko. Człowiek powinien móc się pojawić w pracy bez ryzyka, że zostanie uduszony, pobity lub zastrzelony. A gdyby co dwa dni jakiś pracownik zabijał swojego przełożonego, wybuchłby narodowy skandal. […] Kiedy tak o tym pomyślisz, zdasz sobie sprawę, do jakiego stopnia zabójstwo kobiety jest tolerowane.
🖇
Neurotyczne społeczeństwo ma neurotyczne odruchy zamiast zdrowych. Tak więc kino przez jakiś czas coś tam bełkotało, po czym stało się tym, czym jest do dzisiaj: krainą kowbojów, superbohaterów, żołnierzy, wojowników, napchanych forsą uwodzicieli. A głupkowate laleczki są tylko dopełnieniami bliższymi, nigdy czasownikami. Nie posuwają akcji do przodu, między sobą rozmawiają tylko o męskich bohaterach, dostają zresztą mało kwestii do wypowiedzenia i zawsze mają poniżej trzydziestki, bo znalazły się tam tylko po to, żeby podnieść wartość białego bohatera, potężnego i zabójczego.
🖇
Zachowywałeś się jak typowy dupek. Ktoś, kto wykorzystuje swoją władzę, ale udaje, że istnieje coś takiego jak równość.
🖇
Samo słowo „gwałt” nic nie znaczy – mamy czterdzieści pięć słów na odróżnienie odcieni niebieskiego i tylko jedno określające gwałt. Poczekam aż mędrcy coś wymyślą ale przede wszystkim poczekam aż wszyscy pozwolą mi czuć to co chcę czuć zanim zacznę z kimkolwiek o tym rozmawiać. […] Widziałam jednak, że […] się domaga, bym potwierdziła jej przesądy. Oraz że moje słowa nie mają żadnego znaczenia. Nie byłam ekspertką od swojego doświadczenia – ona z góry odebrała mi wszelkie kompetencje w tym zakresie.
🖇
Oczywiście, że czasami kobiety kłamią. Albo są pozbawione skrupułów, albo uważają to za uprawnione. Lecz procent mitomanek wśród ofiar jest minimalny, podczas gdy procent gwałcicieli w męskiej populacji powinien otworzyć wam wszystkim oczy na żałosny stan waszej seksualności. A przecież widzę, że znacznie bardziej was oburza możliwość nieuzasadnionego oskarżenia niż świadomość, że wśród waszych przyjaciół są gwałciciele. W tej sytuacji, jakby to powiedzieć… Nawet mając dużo wyrozumiałości, człowiek nie za bardzo potrafi wam współczuć.
🖇
Wraz z pojawieniem się internetu mamy wrażenie, że układ kart się zmienił, że możemy ingerować. I szybko zdajemy sobie sprawę, że najskuteczniejszy sposób ingerowania polega na ubliżaniu.
🖇
Internet to przede wszystkim żółć. Od czasu do czasu pojawia się tam ktoś, kto się nim posługuje jak dawniej – żeby wyrażać złożone myśli i odpowiadać na argumenty. Zazwyczaj jednak aktywizm w sieci to fanatyzm w stanie czystym: kiedy ludzie są przekonani, że stoją po dobrej stronie mocy, uważają zaszlachtowanie przeciwnika za przyzwoite.
🖇
Skuteczny łańcuch anonimowej nienawiści. Kiedy to się zaczęło jakieś dziesięć lat temu, robiło duże wrażenie, bo nie byłyśmy do tego przyzwyczajone, tylko zaskoczone ich stopniem zorganizowania i skrajną przemocowością. Wymiar sprawiedliwości nigdy nikogo nie skazał za wiadomości przesyłane w internecie, a ich brutalność nie miała granic.
Dzisiaj są ostrożniejsi. Ich profile istnieją — to prawdziwe, działające z otwartą przyłbicą osoby, które szybko można zidentyfikować. Trudno sporządzić ich typowy portret psychologiczny. Bywają wśród nich prawiczki i brzydale, czego można się spodziewać, ale również liczni ojcowie rodzin, starsi panowie, przedstawiciele wszystkich kategorii społeczno-zawodowych, mieszkają w mieście lub na wsi, są półanalfabetami lub profesorami szkół wyższych. Wiedzą, że nie będzie żadnych represji. W internecie robią, co chcą.
🖇
Nie znoszą żadnych przeszkód i zażarcie bronią swojego terytorium: w internecie chcą widzieć tylko treści, które im pasują, nie wytrzymują najmniejszego sprzeciwu.
A jednak jesteśmy wielkoduszne. […] nie pozbawimy ich dostępu do edukacji, nie spalimy na stosie, nie zabijemy na ulicy, nie zabijemy podczas joggingu, nie zabijemy w lesie, nie zabijemy u siebie w domu, nie będziemy ich zawstydzać płcią, z którą się urodzili, nie będziemy ich głodzić, nie będziemy ich gwałcić, nie będziemy ich macać pod stołem, nie będziemy ich wyśmiewać za to, że pragną seksu, nie wyrzucimy ich z przestrzeni publicznej, nie wykluczymy z kręgów władzy, nie okaleczymy, nie zabronimy im ubierać się tak, jak chcą, nie zmusimy ich do rodzenia dzieci, nie będziemy w nich wzbudzać poczucia winy, kiedy będą mieć jakąś pasję, która ich oddali od ogniska domowego, nie uznamy ich za wariatów, kiedy nie będą dobrymi mężami, nie odbierzemy im ich seksualności, nie będziemy pilnować każdego ich słowa, gestu ani deklaracji, jakby do nas należeli, nie będziemy żądać, żeby nam pokazali swoje owłosienie, nie oskarżymy o podłość tych, którzy będą nam nieposłuszni. Kiedy mówimy o równości, to nie o takiej. Inaczej umiałybyśmy zrozumieć wściekłość, jaką nasze pragnienia w nich budzą. Ale oni są tak wrażliwi. Przywykli do obrony. Biała mikroskulinistyczna władza ma swoje strategie oporu.
🖇
Bo wiem, że jako facet jestem pilnowany w swoim stosunku do dziewczyn.
[…] To się sprowadza do jednej sceny, którą wszyscy znamy z podstawówki. Bawisz się z dziewczynkami, bo to twoje koleżanki, aż nagle najgorszy łobuz w szkole łapie cię na korytarzu, ciągnie za uszy, odrywając twoje stopy od podłogi, a kiedy się zmęczy, to cię puszcza, mówiąc: „Patrzcie na tego pedałka, jak skacze przez gumę”. I wszyscy się śmieją. Zarówno chłopcy, jak i dziewczynki. Wszyscy się śmieją z głupot opowiadanych przez tego łobuza. Każda szkoła ma swojego łobuza, który tłumaczy innym, jak powinno być. I jego bliski dwór, który tylko czeka, aż on komuś przyłoży. Oraz publiczność — wszystkie dzieciaki, które się temu przyglądają z daleka i które to bawi. To się sprowadza właśnie do tego. Po tym epizodzie masz już jasność: jeśli jakaś dziewczynka proponuje ci zabawę, posyłasz ją na drzewo. Jej przyjaźń byłaby dla ciebie dyshonorem. Jeśli idziesz się z nią bawić u niej w domu, robisz to ukradkiem. Nie chcesz już być tym, który przyciąga uwagę łobuza. Chcesz razem z pozostałymi dzieciakami śmiać się z tego, którego maltretują. […] Jedyne, czego poszukujemy, to aprobata brutali.
🖇
Nic spektakularnego – żaden głos z niebios nie wezwał mnie na szczyt góry, żeby mi cokolwiek objawić. Lecz moja perspektywa poszerzyła się. Zaczynam się przyznawać do pewnych drobnych rzeczy.
[…] Znałem swój wstyd, znałem swoją wściekłość, ale nie wiedziałem o swoim strachu przed innymi facetami. Przed ich osądem. Przed swoim wykluczeniem.
🖇
Pozwolić, by jakieś zdarzenie człowieka przeniknęło. Odczuć jakąś emocję. Zamiast przed nią uciekać. Chciałbym. Ale jak mam się do tego zabrać? Co robić? Czy mam chodzić? Z jaką prędkością? Z muzyką czy bez? Mam usiąść? Z wyprostowanymi plecami? Oddychać brzuchem? Wyciągnąć się na ziemi? Rozkrzyżować ramiona i ziewać? Pozwolić, by inne myśli drążyły mi w brzuchu korytarze?
Bullshit.
🖇
Miejsce, gdzie kobiety i mężczyźni się spotykają, żeby mówić o swoich słabościach, niemożnościach, zmartwieniach, obiecują, że będą sobie wzajemnie pomagać bez próby dominacji, i to robią. W życiu istnieje męska solidarność, ale ona zawsze ma swoją cenę. Musisz pokazać, że jesteś kimś, że się trzymasz, że coś osiągnąłeś. Jesteś twardzielem, jebaką, zarabiasz kasę, masz wypasioną brykę i piękną laskę. Istnieje męska solidarność — ale nie istnieje braterstwo. Codziennie spotykam się z ludźmi u Anonimowych Narkomanów i codziennie pokazuję swoje słabości — na niczyjej twarzy nie widzę nawet półuśmiechu.
🖇
Prośba o otuchę i ochronę w ramach mojej komórki rodzinnej przypomina rysunek nieskończonych schodów Eschera – olśniewającą architekturę o nieistniejących perspektywach, które jednak bez problemu da się narysować. Oko za nimi podąża i się gubi, plącząc myśli.
🖇
Corinne powtórzyła: „Nie spodziewałam się ciebie dzisiaj” — a ja się skarżę na brak kontaktu ze swoimi emocjami, no to zostałem obsłużony. W kilka sekund dostałem pełny asortyment: strach, wstyd, złość, niepokój, tchórzostwo. Przypomniałem sobie, jak to jest być małym chłopcem — osaczonym przez sprzeczne i gwałtowne uczucia, niezdolnym do samokontroli.
🖇
[…] Corinne ma w sobie entuzjazm. Mówi: „Kiedy widzę dzieciaki w twoim wieku, myślę sobie, że faszole będą miały z wami kłopot. Z nami poszło im lekko, ale z wami będzie trudniej…”. A Clémentine uśmiecha się. Nie potrafię nawet pomyśleć czegoś takiego. A tym bardziej naprędce sformułować. Kiedy myślę o życiu Clémentine, ogarnia mnie tylko niepokój — snuję nad jej głową pajęczynę smutku, to i nic innego.
[…] Clémentine stuka dłonią w denko słoika, żeby go otworzyć, a Corinne wzdycha: „Jaka szkoda, że nie ma żadnej terapii konwersyjnej dla heretyków, byłabyś cudowną lesbijką”. Clémentine jest w siódmym niebie.
— Bo jednym ruchem otworzyłam słoik z fasolką? Masz nie po kolei w głowie…
— Mówię tak, bo wszystko robisz nienagannie, nie ma w tobie żałosnej nieporadności heteroseksualnej kobiety.
Clémentine promienieje — to taki miły komplement.
🖇
Po raz pierwszy w historii ludzkości dowolna komórka jest inteligentniejsza od najinteligentniejszego z ludzi. Dowolna gówniana komórka ma więcej pamięci i wiedzy, jest szybsza, lepiej liczy, mówi wieloma językami – jest po prostu inteligentniejsza od najinteligentniejszego z nas. A raczej ma inną inteligencję. Przy której nasza jest przestarzała. Nie mamy już żadnej legitymacji, by rządzić światem […]. Pozostaje nam tylko hałas, jaki robimy w mediach społecznościowych, a tym samym zgadzamy się, by w tym hałasie najważniejsza była aplikacja, dzięki której możemy się wypowiadać.
🖇
Nasze wspólnoty ludzkie sprowadzały się dotychczas do swojej wartości ekonomicznej — jak tworzyć potrzeby, jak upłynniać zapasy zbędnych towarów, jak poświęcać cały nasz czas tej spirali zysku. Następnym etapem jest upokorzenie człowieka wobec maszyny. Tego etapu ekonomiści za cholerę nie wytłumaczą, bo nie są żadnymi myślicielami. Więcej wysiłku wkładamy w to, żeby się nauczyć funkcjonować z maszyną, niż w naukę jakiegoś języka obcego.
🖇
Nie jesteśmy jedyną parą, która chce z psem wsiąść do pociągu. Pani nie znajduje kodu. Wzywa inną panią, która dotychczas siedziała na zapleczu. Ta druga proponuje kod ChPO QHeS czy coś w tym rodzaju, ciąg liter należący do języka maszynowego. Kod jest niewłaściwy, maszyna nie chce o nim słyszeć. Na pomoc zostaje wezwana trzecia pani, która również wyłania się z zaplecza. Przez ponad dwadzieścia minut trzy panie szukają kodu, który byłby zrozumiały dla maszyny. Dwie wiszą na telefonach, trzecia stuka w klawiaturę — z fałszywym uśmiechem proszę, żeby mi wystawiły papierek tłumaczący, że kupię bilet dla psa w pociągu, u konduktora. Odpowiadają, że to niemożliwe, że musiałbym zapłacić karę. […] maszyna jest wymagająca, a one spędzają całe dni na próbach jej obłaskawienia, stanięcia na wysokości zadania — najwyraźniej porażka jest wpisana w ryzyko zawodowe. Nie są zaskoczone, że przyszedłem na dworzec z godzinnym wyprzedzeniem. Chyba uważają, że to minimum, kiedy się chce kupić bilet dla psa.
Mam wrażenie uczestnictwa w jakimś obłąkańczym rytuale — mniej precyzyjnym niż seans spirytystyczny. Chodzi o znalezienie kodu, który maszyna zaakceptuje, o przełożenie prośby człowieka na inteligencję maszyny. To bardzo skomplikowane, bo maszyna należy do instytucji publicznej i nie sposób jej czegokolwiek wytłumaczyć — używa języka abstrakcyjnego, jeszcze bardziej złożonego niż język wymiaru sprawiedliwości lub nauki, bo tam istnieje chociaż szansa wyrażenia prostej prośby prostym językiem. Tutaj tak nie da rady — albo właściwy, zgodny z procedurą ciąg liter, albo nic. […] Do kobiet dołącza dobroduszny mężczyzna, który wyraża swoje zdanie — jego męskość nie wywiera wrażenia na maszynie, która wszystkie kolejne pola oznacza jako nieaktywne. Cztery pensje w poszukiwaniu jednego kodu — najważniejsze, że wszyscy się uśmiechamy i jesteśmy pogodzeni z sytuacją.
🖇
Trauma wojny jest zbyt głęboka — spaja ludzi tak, jak się spaja kości po źle złożonym złamaniu — wszystko jest byle jak sklejone, nic nie oddycha. Jesteśmy wśród Niemców, protestantów, Żydów, Algierczyków, pedałów, Afgańczyków, Wietnamczyków, Romów, opozycjonistów — nie wśród kobiet, mężczyzn ani niczego, co jest inne, nie jesteśmy bowiem innymi ludźmi. To właśnie jest wojna — powiedzieć, że nie jesteśmy innymi.
🖇
Na obwodnicy nieprzerwany sznur białych świateł po lewej, a przede mną czerwonych, których końca nie widzę […]. Mozaika naszych różnorodności w widocznej jednorodności sznura świateł. Wszyscy o tej samej porze wracamy do domu.
🖇
[…] wyłącz telefon i wyjdź z domu, zrób coś, co lubisz robić […].
Virginie Despentes, Drogi dupku, przeł. Beata Geppert,
Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2026.
(wyróżnienie własne)
Nie oddam wam jednak słowa „feminizm”. Feminizm to dom wszystkich kobiet. […]
To również mój dom. I nie mam zamiaru z niego wychodzić tylko dlatego, że chcecie mi odebrać klucze. Klucze tkwią w drzwiach. I tam pozostaną.
[…]
W domu feminizmu poszukam takiego kąta, w którym się pragnie nauczyć słuchania innych, aż ich słowa wywrócą nadwątlą rozpieprzą przesądy, i będę znosić obecność innych. Niezależnie od stanu, w jakim się znajdą.
🖇
Ostatecznie nieposłuszeństwo to decyzja o byciu posłusznym czemuś innemu niż władza.
(tamże)
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz