
fot. Leány, fragment.
Zawsze to samo: piękno rzeczy widzę dopiero w lusterku wstecznym, kiedy nostalgia je ponownie kalibruje.
Virginie Despentes, Drogi dupku, przeł. Beata Geppert,
Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2026.
Jabłoń, która nie rodzi, należy wyciąć, usłyszałam.
Jak to jest: żyć, być, śnić i nieprzerwanie marzyć,
gdy prawie ci wmówiono, że jesteś taką Jabłonią?
Jak to jest kwitnąć przez cały rok? Rozkwitać każdego dnia?

fot. Koralik, fragment.
Moje zadanie polega na tym, by żyć aż do śmierci.
Moje zadanie polega na tym, by żyć w zgodzie z własnym ciałem i kochać je, w całości i bez zastrzeżeń. Wspierając się na tej trwałej opoce, mogę wychodzić życiu naprzeciw z poczuciem siły i hojności.
[w:] Marilyn Yalom, Irvin D. Yalom, Sprawa śmierci i życia,
przeł. Tomasz Wyżyński, Czarna Owca, Warszawa 2022.
❦
Ból nie jest etapem do pokonania, nie jest przeszkodą; jest raczej drogą, którą musimy przebyć. Na końcu podróży ból zawsze wyczerpuje się i nas odmienia.
•
[…] w obliczu przeciwności losu każdy z nas może rozwinąć w sobie umiejętność oczekiwania czegoś niezwykłego w swoim życiu.
Bernardo Stamateas, Ból, który wzmacnia,
przeł. Ksenia Zawanowska, Bellona, Warszawa 2023.
*
Ornella Vanoni & Gino Paoli, Senza fine.
senza fine
tu sei un attimo senza fine

fot. Pati, fragment.
wszystko
jest możliwe
mrówki
przenoszą Górę
ziarnko po
ziarnku
Józef Baran, W wieku odlotowym,
Zysk i S-ka, Poznań 2020.
alternatywny tytuł wpisu:
6230. Panna cotta (CCVII)
una canzone. l’ho pescata alla radio qualche giorno fa. è con la canzone che la mia anima sta guarendo.
265/365
[pl] piosenka. wyłowiłam ją z radia kilka dni temu. to przy tej piosence zdrowieje moja dusza.
🍅
Ci, których straciliśmy w znaczeniu fizycznym, nadal są z nami w znaczeniu energetycznym. Możemy zabrać ukochane osoby w naszą podróż przez życie.
Laura Lynne Jackson, Ścieżki. Jak zaufać prowadzeniu,
które przychodzi z drugiej strony, przeł. Marcin Masłowski,
Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2026.
Vasco Rossi, Se ti potessi dire.
se ti potessi dire
quante volte ho pianto per capire
[…]
se potessi raccontarti per davvero
le abitudini di cui non vado fiero
le malinconie, le nostalgie perfino dei rimpianti
per le cose che se avessi adesso ancora qui davanti
le rifarei esattamente così sì
stessi errori stesse passioni
e le stesse, stesse, stesse delusioni, sì
vivere per amare /
vivere per sognare
vivere per rischiare /
e vivere per diventare
vivere per adesso /
vivere lo stesso
vivere per errore /
e vivere con passione
vivere solamente /
vivere continuamente
vivere senza ricordo /
e senza rimpianto
[…]
se ti potessi dire

fot. Leány, fragment.
Pomyślmy o tym, co się dzieje, gdy wychodzimy z jasnego światła słonecznego do zaciemnionego pokoju. Przez chwilę nic nie widzimy, ponieważ nasze oczy potrzebują czasu, aby się dostosować, ale kiedy jest już po, ciemność znika i zaczynamy widzieć światło, które zawsze tam było.
[…] Bo choćby wszystko wydawało się stracone, możemy dostrzec w ciemności światło, które oświetla nam drogę na zewnątrz.
Laura Lynne Jackson, Ścieżki. Jak zaufać prowadzeniu,
które przychodzi z drugiej strony, przeł. Marcin Masłowski,
Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2026.
bejbi-ogóreczki. każdy z nich Jego dłonią umieszczony w słoiku niecałe trzy tygodnie temu.
słoik na stole w kuchni ula — nie do pojęcia metafizyka rzeczy, które bez uszczerbku przetrwały koniec naszego świata.
252/365

❦
Chociaż każdy z nas wyrusza w kierunku swojej własnej przygody, nie piszemy miliardów niepowiązanych ze sobą historii.
Nie — wszyscy stanowimy część tej samej.
Czasami trudno jest nam pojąć, do jakiego stopnia jesteśmy ze sobą połączeni.
❦
Nigdy nie jesteśmy sami, gdy kierujemy naszym życiem i szukamy swojej drogi. Prowadzą nas siły miłości.
Laura Lynne Jackson, Ścieżki. Jak zaufać prowadzeniu,
które przychodzi z drugiej strony, przeł. Marcin Masłowski,
Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2026.
•
Od Drugiej Strony oddziela nas znacznie cieńsza granica, niż nam się wydaje. Są tam
[…]. To ci sami ludzie, którzy czuwali nad nami za życia. Nadal to robią, prowadząc nas.
(tamże)

fot. Kaan, fragment.
your world can become smaller while your life becomes deeper.
I can do far less than I could 5 years ago.
[…]
when quantity disappears, you become extremely sensitive to quality.
— Gil Alter
odrobinę porządku w artefaktach swojej przeszłości robiłam i wróciło do mnie nie moje zdanie sprzed kilkunastu lat, wypowiedziane wtedy z niedającym się ukryć wyrzutem: moje sny są takie proste.
intensywność, z jaką wtedy przy mnie zostały wypowiedziane te słowa, uświadomiła mi wczoraj, jak łatwo jest mieć pretensje o to, co podarowało i czego nie podarowało dziś życie; jak łatwo jest marudzić i jęczeć, i marnować chwile.
ile czasu* potrzebujemy, nim nauczymy się nie okradać nieustannie samych siebie z okazji, by poczuć się obdarowanymi?
221/365
_________
* w dziesiątkach lat?
— nie ciagnij, puść tę klamkę! wyjmij palce spomiędzy drzwi, bo one się zatrzaskują.
a gdy to się stanie, dopełni, gdy nastanie trudna do zniesienia cisza, odwróć się plecami do tych drzwi i oddychając, pozwól sobie rozejrzeć się po gruzach — często tak właśnie wygląda nowy początek.
203/365
[…]
mózg jest szczególnym organem,
podążającym swoimi ścieżkami.
— August Strindberg (1849–1912)
[w:] Mona Chollet, Nie dać się poczuciu winy. O tym, co nam przeszkadza w życiu, przeł. Magdalena Kowalska, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2026.
Temu „ptaku”, niczym jerzykowi, trzeba było pomóc, by znów mógł wzbić się w niebo, latać, zajmować się ważnymi dla niego sprawami. Rozplątał sznureczki w okamgnieniu, podrzucił i… poleciało… to piękne ptaszysko.
nie bierz. przyjmij*.
IITI
_________
* bingo! to ma ten sam odcień, co tamto odkrycie
*

fot. Saxifraga, fragmencik.
Właściwy dystans — czy też dialektyka — między życiem swoim, osoby uprzywilejowanej, a życiem innych został moim zdaniem dobrze uchwycony w wierszu palestyńskiego pisarza Mahmuda Darwisza:
Robiąc sobie śniadanie, pomyśl o innych.
Nie zapomnij nakarmić gołębi.
Rozpoczynając swoje wojny, pomyśl o innych.
Nie zapomnij o tych, którzy chcą pokoju.
Regulując rachunek za wodę, pomyśl o innych.
O tych, którzy piją tylko z piersi obłoków.
Wracając do domu, swojego domu, pomyśl o innych.
Nie zapomnij o narodzie w namiotach.
Zasypiając i licząc gwiazdy, pomyśl o innych.
Istnieją tacy, którzy nie mają gdzie śnić.
Stając się wolnym dzięki metaforom, pomyśl o innych.
O tych, którzy nie mają prawa głosu.
Myśląc o innych, dalekich, pomyśl o sobie.
Obym w ciemności choć małą świeczką był, powiedz.
Nigdy nie zdołamy tak skulić się w sobie, by wcisnąć się w tę ciasną przestrzeń, którą ograniczamy licznymi zakazami, w imię fałszywie pojętej przyzwoitości odmawiając sobie prawa zarówno do cierpienia, jak i do radości. Musi być możliwe pogodzenie naszej wrażliwości na świat i na innych ludzi z pełnym przyzwoleniem na odczuwanie różnego rodzaju emocji.
•
Czasem mamy wrażenie, że kiedy ludzkość wkracza w tak mroczną i pełną przemocy epokę, trzeba zrezygnować z marzeń o osobistym szczęściu. Ale to byłby błąd. Szczęście rozkwita czasem w najbardziej nieoczekiwanych miejscach i w najdziwniejszych okolicznościach. Nie ma żadnego powodu, by z niego rezygnować, póki ludzkości zostanie jeszcze choć pięć minut istnienia na ziemi – ani nawet wtedy. […] Ta cząstka nas samych, która mogłaby się mieć dobrze — i która chce mieć się dobrze — w żaden sposób nie przeszkadza nam angażować się społecznie czy interesować się sytuacją na świecie.
•
„[…] muszę wam opowiedzieć, co mnie prowadzi przez noc, oprócz miłości i wsparcia ze strony mojej wspólnoty. Jest to wiara w potężną siłę stwórczą, która działa w świecie istot żywych i dąży ku życiu, różnorodności, uleczeniu i naprawie. Ta siła działa poprzez nas, przez naszą miłość do ludzi, naszą pracę na rzecz sprawiedliwości, ujawnia się w naszej odwadze i w śmiałości naszych wizji. Nie potrzebujemy księży i duszpasterzy, ani nawet czarownic, żeby pośredniczyły między nami a tą siłą. Każda i każdy z nas ma do niej bezpośrednie dojścia. Istnieje ona wewnątrz nas, nieskończona, nieznająca granic. W ostatecznym rozrachunku okazuje się potężniejsza od strachu, od przemocy i od nienawiści. Życzę wam wszystkim intensywnego spotkania z tym czymś, co wzmacnia wasze życie duchowe, cokolwiek to jest. Życzę wam, by ci albo te, albo to, co kochacie najbardziej, dawało wam siłę”. Tak właśnie rozumiem „szczęście” — pozostawanie w kontakcie z tą siłą, o której pisze Starhawk.
Mona Chollet, Nie dać się poczuciu winy. O tym, co nam
przeszkadza w życiu,
przeł. Magdalena Kowalska,
Wydawnictwo Karakter,
Kraków 2026.
(wyróżnienie własne)

fot. Gepardzica, fragment.
Non è che i morti non parlino,
siamo noi che abbiamo smesso di ascoltare.
Pier Paolo Pasolini
(1922–1975)
It isn’t that the dead don’t speak,
it’s that we have stopped listening.
alternatywny tytuł wpisu:
6140. Czekariat (CXL)
nauczyciel to świadectwo, że
coś innego jest możliwe.
IITI
• •
Sukces polega na przechodzeniu od porażki do porażki bez utraty entuzjazmu.
— Winston Churchill (1874–1965)
wigilia powrotu do ula. tęsknota pogania, by szybko i sprawnie spakować wszystko, co wrócić do domu powinno. nowe pomysły w blokach startowych tylko łypią na moment, gdy będę domykać walizkę, by mieć pewność, że nie zostaną porzucone.
142/365
nigdy nie miej poczucia winy zaczynając od nowa
Rupi Kaur, Słońce i jej kwiaty.
The Sun and Her Flowers, przeł. Anna Gralak,
Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2020.
Sadownik:
(cztery dni temu odkrył drzewną tajemnicę,
o czym poinformował przez telefon)
Ty wariatko!
Jabłoń:
(rechotała)
Sadownik:
(chwilę potem małomiasteczkowo
Drzewku pojechał, bo listonosz
każdego dnia uzupełnia skrzynkę ula)
I co o mnie pomyśli listonosz?
Jabłoń:
(bez grama empatii)
A to już nie mój problem…

Jabłoń:
(dzisiaj dziewiąty raz była na poczcie,
by wysłać dziesiąty list)
• •
Ale od czasu do czasu występuje to niesamowite zjawisko: nagle, zwykle w chwili, gdy najmniej się tego spodziewamy, gdy opuszczamy gardę, za sprawą łaskawej wielkoduszności losu, kiedy jesteśmy z kimś, kogo znamy od kilku sekund albo od kilku dni (czasem może to być nawet kilka lat), woal zsuwa się z dyskretnym szelestem […] Otwieramy szeroko oczy. Rozumiemy, kim jest ta osoba, tak jak ona rozumie, kim jesteśmy, i oczarowuje nas.
•
Splatając z sobą dwie egzystencje, miłość kumuluje nagromadzoną mądrość, odrębne historie, zasoby, dziedzictwa, różne sposoby korzystania z życia, przyjaźnie, kraje. Pomnaża kontakty, możliwości. Otwiera w naszej tożsamości drzwi, których istnienia nawet nie podejrzewaliśmy. Kładzie nam u stóp możliwość nowego życia.
•
To samo upodobanie do zmysłowej intymności, to samo poszukiwanie ukrytej obfitości tam, gdzie powierzchowne spojrzenie widzi jedynie monotonię, to samo pragnienie zgłębienia nieskończoności, to samo zaufanie do niewidzialnych i tajemniczych procesów, które wymagają tylko, byśmy wierzyli w ich istnienie, byśmy im pozwolili zaistnieć, byśmy dali się nieść.
•
Dla mnie więzi tkane przez lata — nieważne, miłości czy przyjaźni — wzbogacane indywidualnym geniuszem każdego, jego hojnością, jego niespodziewanymi zasobami, więzi, które ściśle splatają z sobą dwa istnienia, są tym, co nadaje sens życiu, jedynym możliwym zwycięstwem nad śmiercią.
Mona Chollet, Wymyślić miłość na nowo. Jak patriarchat sabotuje
relacje między mężczyznami a kobietami,
przeł. Jacek Giszczak,
Wydawnictwo Karakter, Kraków 2022.
(wyróżnienie własne)
hoduję tęsknotę. pieczołowicie ją pielęgnuję. przyglądam się temu, co z niej wyrasta.
129/365
Wybieramy siebie nawzajem wciąż od nowa, każdego dnia — tak tworzy się wspólnota dwojga.
Esther Perel, Inteligencja erotyczna. Jak utrzymać
bliskość w relacji,
przeł. Magdalena Zielińska,
Wydawnictwo Znak, Kraków 2023.
najgłośniej krzyczy; wciąż się domaga uwagi, uznania, zrozumienia; bywa zadowolone, rozczarowane; zawsze czegoś chce; robi dym; nie umie się zatrzymać; potrafi zachwycić lub rozsierdzić; robi sceny, histeryzuje i wietrzy katastrofy — moje ja.
postawić się całemu spektrum tego szaleństwa potrafi tylko moje ciało — robi to bezwględnie, nie negocjuje, bo o czym miałoby gadać z moim ja?
a moja esencja na to wszystko: po prostu j e s t*.
121/365
_________
* i gdy jestem z nią w kontakcie; gdy wiem, że to jestem właśnie ja, wszystko nabiera właściwych kształtów i wagi.
[…] w naszych ciałach tkwi siła i co najważniejsze, rodzi się ona nie pomimo ich oczywistych słabości, ale dzięki nim.
Olivia Laing, Republika ciał. Eseje o wyzwoleniu,
przeł. Dominika Cieśla-Szymańska,
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2024.