wytchnął, wrócił do ula i zadzwonił. pierwszy raz od tamtej krótkiej rozmowy usłyszałam jego głos. popłakałam się ze szczęścia.
270/365
🍅
[…]
istnieje coś więcej — coś głębszego, co może nas zmienić na lepsze. O ile tylko obejmiemy w posiadanie swoje światło.
Laura Lynne Jackson, Ścieżki. Jak zaufać prowadzeniu,
które przychodzi z drugiej strony, przeł. Marcin Masłowski,
Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2026.
dziś, mój siódmy dzień na gigancie — ¼ turnusu za mną.
jutro, siódmy dzień sadownika na urlopie wytchnienowym — nie licząc jutra, będzie miał jeszcze ½ urlopu przed sobą.
ani dziś, ani jutro nie wolno jeszcze nikomu tęsknić.
262/365
🍅
Kiedy tracimy […], wszystko się zmienia.
Ale nie wszystko się kończy.
Laura Lynne Jackson, Ścieżki. Jak zaufać prowadzeniu,
które przychodzi z drugiej strony, przeł. Marcin Masłowski,
Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2026.
Jabłoń:
(rano, w ostatniej chwili, gdy może zadzwonić,
nim Sadownik ruszy w drogę, by zainstalować się
na swoim
urlopie wytchnieniowym)
I jak Ci samemu w ulu?
Sadownik:
Gdy szedłem rano zrobić sobie kawę,
nikt mi nie jateżował*.
_________
*
ja-też-ować (popularny czasownik w ulowym idiolekcie, używany jedynie w 1. os. lp.).
❦
[…]
aby móc zatroszczyć się o drugą osobę, najpierw trzeba odpowiednio zadbać o siebie i swoją codzienność. Trzeba mieć nadzieję…
Nao-cola Yamazaki, Piękna rozłąka,
przeł. Marta Klimiuk-Nikkarinen,
Wydawnictwo Tajfuny, Warszawa 2026.
fot. Sadownik, fragmenty.
Wtedy… najpierwszy skromny urlopik wytchnieniowy Sadownika. Rozmowy telefoniczne ograniczone były do jednej na dzień.
Dziś… kończył się pierwszy wytchnieniowy weekend Sadownika. Rozmów telefonicznych, zgodnie z umową, brak. Za to jeden esemes na dzień, kontrolny, że wszystko OK i dobranoc.
Wtedy i do dziś… to samo piękne miejsce. I dobry czas: i tam, i w ulu. W życiu Sadownika tam i w życiu Drzewka w ulu, nim wrócą do wspólnego czasu.
fot. Sadownik, fragmenty.
Sadownik:
(jeszcze w piżamce, przed meczem o brąz,
zmierza bezzszelestnie do kuchni)
Jabłoń:
Ja też!
Sadownik:
Za tymi słowami tęskniłem!
Sadownik & Jabłoń:
(ryknęli śmiechem, a potem
już z kawą w dłoniach obejrzeli mecz o brąz
i zjedli śniadanie przed meczem o złoto
mistrzostw świata siatkówki mężczyzn)
[…] mało jest lepszych sprawdzianów na żywość relacji dwojga ludzi niż zjedzone w przyjemnej atmosferze wspólne śniadanie.
Krzysztof Varga, Śmiejący się pies,
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025.
|
|
|
|
|
|
|
|
| fot. Sadownik, fragmenty. [wybór drzewny] |
|
[suplement 8.12.2025]
Bycie partnerem-opiekunem nie jest biegiem krótkodystansowym. To maraton, którego nie da się przebiec bez zadbania o siebie. To bezinteresowność, a nie egoizm”, uważa dr Massimo. „Chodzi o to, żeby być najzdrowszą wersją siebie, bo to zapewni bliskiej osobie najlepszą możliwą opiekę”. Dlatego to takie ważne.
•
Wielu z nas, opiekunów, ma trudności z dbaniem o siebie, ponieważ jesteśmy przytłoczeni potrzebami innych. Większość z nas nie ma żadnego przygotowania – nowych umiejętności uczymy się na bieżąco.
•
Nie tylko nie ma nic złego w tym, że od czasu do czasu przedkładacie swoje potrzeby nad potrzeby innych, jest to wręcz konieczne.
•
To, że jedna z dwojga osób otrzymała diagnozę,
nie oznacza, że oboje muszą umrzeć.
Franne Golde
•
Oczywiście jesteście oddani choremu i chcecie dla niego jak najlepiej. Ale znalezienie czasu dla siebie jest istotną częścią tego oddania. […] Trzeba po prostu świadomie robić rzeczy, które sprawiają wam przyjemność. […] Zadajcie sobie pytanie, jakie proste przyjemności sprawiały wam radość, zanim zostaliście opiekunami. Następnie każdego dnia znajdźcie czas, choćby tylko dziesięć minut, by się nimi cieszyć.
•
Pomyślcie, jak się czujecie, gdy ktoś znajomy przechodzi trudny okres. Bycie partnerem-opiekunem wymaga wsparcia wielu osób, dlatego ważne jest, by przyzwyczaić się do polegania na innych i zmienić swój sposób myślenia.
Wiem, że nie jest to łatwe – sama długo wzbraniałam się przed proszeniem o pomoc. I tak, zdarzało się, że prosiłam o nią i jej nie otrzymywałam. Nie jest to przyjemne, ale nie zniechęcajcie się. Jeśli tak się stanie, zwróćcie się do kolejnej osoby. Większość ludzi naprawdę chce was wesprzeć.
•
Odzyskanie pełni sił i naładowanie baterii jest dobre nie tylko dla was, lecz także dla osób, którymi się opiekujecie. Potwierdzają to badania naukowe. […]
Wyniki okazały się jednoznaczne. Kiedy opiekunowie bardziej dbali o siebie, zmniejszały się poziom ich stresu i skłonność do depresji. Jednak jeszcze bardziej zaskakujące było to, że poprawiły się również objawy behawioralne u osób z FTD pozostających pod ich opieką.
„Zmiany w zachowaniu chorych były znaczące”, twierdzi dr Massimo. „Istnieje coś takiego jak stres empatyczny – oznacza to, że stres wpływa nie tylko na osobę, która go doświadcza, ale może przenosić się też na drugą osobę”.
Dotyczy to większości bliskich relacji. […] osoby w naszym otoczeniu są połączone z nami emocjonalną siecią Wi-Fi – nastrojem lub aurą, jakie wnosimy w dane miejsce, i podlegają ich wpływowi. Stres empatyczny jest szczególnie mocnym zjawiskiem, gdy opiekujemy się osobą cierpiącą na demencję. Język ciała i ton głosu informują o naszym samopoczuciu. Innymi słowy, zmniejszając swój niepokój i stres, możemy również zmniejszyć te emocje u bliskiej nam osoby. Coś pięknego!
•
Liczne aspekty opieki nad bliskimi są irytujące, nieatrakcyjne i przygnębiające. Wyrażanie uczuć nie oznacza braku szacunku dla osoby, którą się opiekujesz, ale potwierdza twoje cierpienie, poświęcenie i człowieczeństwo w relacji opiekuńczej. Masz prawo do emocji. Musisz je tylko zaakceptować dla swojego długotrwałego dobrego samopoczucia.
Habib Sadeghi
•
Istnieje powszechne błędne przekonanie, że opiekunowie mają wszystko pod kontrolą i są dobrzy w tym, co robią. W większości przypadków jest to po prostu nieprawda. Opiekunowie zwykle wchodzą w tę rolę bez szkolenia i doświadczenia.
•
Uczucia opiekunów są złożone.
Oczywiście jest wśród nich miłość.
Habib Sadeghi
Emma Heming Willis, Nieoczekiwana podróż.
Jak odnaleźć siłę i nadzieję i nie zgubić siebie
w opiece nad bliskim, przeł. Piotr Grzegorzewski, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2025.
(wyróżnienie własne)
Hannah:
Przyniosłam skojarzenie freudowskie.
(odwinęła, by pokazać, o co chodzi, bo
Drzewku w pierwszej chwili zabrakło wyobraźni)
Jabłoń:
(gdy zderzyły się jej w głowie kulki zrozumienia,
ryknęła śmiechem i musiała cyk, by zatrzymać chwilę)
Hannah & Jabłoń:
(tradycyjnie marnowały z przyjemnością czas,
tym razem ze słodkim akcentem)
Dawno żaden sms nie wzbudził we mnie takiej radości. Nie, nie chodzi o to, że kolejne osoby kończą swoje części pomagania mi w nawigowaniu po codzienności życia, podczas Sadowniczego wytchnienia. Nie, nie chodzi o to, że Sadownik dziś wraca.
Chodzi o zapis dwóch słów w jednym, o brzmienie, o uśmiech i serce wetknięte między litery alfabetu łacińskiego. Też się cieszę… Bardzo.
Tieszese
Jabłoń:
(w rozmowie telefonicznej, ciut stęskniona)
Stęskniłeś się za mną odrobinkę?
Sadownik:
Przecież jutro wrócę!
Jabłoń:
(uwielbia ten męski rodzaj
wylewności uczuciowej)
Bardzo śmieszne…
Sadownik:
Gdybym nie tęsknił,
to bym nie wrócił.
*
Jabłoń:
(widzi na poniższym zdjęciu
wspaniałego wilka)
fot. Sadownik, fragment.
[suplement 28.09.2024]
Sadownik:
(wrócony, widział i wciąż widzi
na powyższym zdjęciu tylko smoka)
Jabłoń:
(chciałaby wiedzieć, że u Sadownika wszystko OK,
więc prosi o jednoznakowy sms)
Przyślij mi chociaż kropkę.
🍆
Sadownik:
(nim rano wyjechał na tygodniowy urlop wytchnieniowy,
odgrażał się, że zadzwoni do Drzewka dopiero
w przyszłą sobotę, gdy będzie wracał do ula)
Pan Ciasteczko:
(ma przykazane przez Onemu, by dać mu znać,
że Sadownik dojechał na miejsce wypoczynku)
Jabłoń:
(pertraktuje spokój własnego ducha)
Możesz najpierw odmeldować się Onemu,
ale przyślij mi sms, że dojechałeś.
Sadownik:
(w wersji chojrak)
Nim odmelduję się w a m,
najpierw odmelduję się
mamusi i tatusiowi!
Postępująca choroba jest wymagająca nie tylko dla ludzi nią dotkniętych. Wymaga bardzo dużo od zdrowych bliskich, którzy choć drugoplanowi z punktu widzenia choroby, są pierwszoplanowi, jeśli chodzi o system rodzinny mierzący się z chorobą. Dlatego bardzo ważnym elementem dbania o chorego jest, choćby najkrótszy, urlop wytchnieniowy dla opiekującego się osobą chorą.
Karty w naszej rodzinie rozdane. Szukamy dżokerów, a w międzyczasie Sadownik na pierwszym w życiu, czterodniowym urlopie wytchnieniowym. Raz dziennie przez chwilę rozmawiamy przez telefon.
Jabłoń:
Kochasz mnie
jeszcze troszeczkę?
Sadownik:
Nawet bardzo.
Dlatego jestem tu,
gdzie jestem…
(pauza)
…nie na zawsze.
fot. Sadownik, fragmenty.
