Od wakacji wiedziałam, że trzeba tylko poczekać do ostatniego kwartału roku. Dziewięć dni temu sprawdziłam. Potem zrobiłam klik, klik. I… pięć dni temu Sadownik przyniósł dwie piękności z paczkomatu. Ta, że piękna, że mądra (jak wszystkie wcześniejsze) nie ma co pisać. Cieszy, koi też.
Uwielbiam fakt, że rodzaj rzeczownika nie zawsze w dwóch językach jest ten sam, co daje mi dostęp do różnych energii, które mogą nieść słowa. Oczywiście, że w języku polskim wiewiórka jest rodzaju żeńskiego, ale tam to jednak wiewiór i jego przygody. Tym razem zrobiłam wyłom w konsekcji. Mały krokodyl miałby posłuchać ciotki klotki w postaci starej żółwicy? Wolne żarty! To nie jest maminsynek, autorytetem dla szczeniaka musi być on, czyli żółw! Skoro tak, niech wyjątki chodzą parami, niech w niekonsekwencji będzie równowaga i zachowany parytet. W moim tłumaczeniu będzie poprawna w języku polskim sowa, a nie ten sów. Z przyjemnością powitałam wynalazczynię.
Mój osobisty „ogród błędów” z perspektywy czasu, po latach, to łąka błogosławieństw w przebraniu, kierunkowskazów, które w pierwszej chwili źle odczytałam.
Gilberto era un giovane coccodrillo che viveva nella Grande Palude, accanto al Fiume Dorato.
Adorava fare bolle d’acqua, aspettare che le libellule ci si appoggiassero sopra e poi… PUFF!
Le faceva scoppiare con la coda. Era sempre piuttosto tranquillo e amava prendere il sole a
pancia all'aria.
Ma c’era una cosa che lo spaventava più di ogni altra: perdere. […] Gilberto aveva paura di non essere mai all’altezza.
Gilberto był młodym krokodylem, który mieszkał na Wielkim Bagnie, tuż obok Złotej Rzeki. Uwielbiał puszczać bąbelki z wody, czekać, aż przysiądą na nich ważki, a potem… PUFF! Rozbijał je swoim ogonem. Zawsze był raczej spokojny i kochał wygrzewać się na słońcu do góry brzuchem.
Była jednak jedna rzecz, która przerażała go bardziej niż cokolwiek innego: przegrywać. […] Gilberto bał się, że nigdy nie sprosta oczekiwaniom.

🖇
Mancavano solo sette giorni alla Festa delle
Ninfee, quando tutti gli animali si riunivano per la famosa Corsa con i Sacchi. Anche i cuccioli
si stavano allenando.
Tra loro c’era anche il suo amico Tito: — Dai
Gilberto, vieni con noi! — lo chiamava.
Ma Gilberto si inventava sempre una scusa per non unirsi a loro.
Do Święta Nenufarów, kiedy to wszystkie zwierzęta zbierały się na słynny Wyścig w Workach, brakowało zaledwie siedmiu dni. Maluchy również trenowały. Wśród nich był także Gilberta przyjaciel, Tito:
— No dalej, Gilberto, chodź z nami! — wołał do niego.
Ale Gilberto zawsze wynajdował jakąś wymówkę, żeby do nich nie dołączyć.

L’anno prima, durante la corsa, era successa una cosa di cui Gilberto ancora si vergognava.
Era caduto tre volte. Alcuni coccodrilli avevano iniziato a prenderlo in giro davanti a tutti. 🖇
Una sera, con la luna piena che illuminava la palude, la vecchia tartaruga Tek lo trovò mentre nascondeva il pettorale numero 67 sotto un cespuglio. 🖇
E così, all’alba del giorno seguente, Gilberto decise di seguire il consiglio di Tek. […] una mappa e un taccuino per prendere appunti.
🖇
Il primo che incontrò fu il gufo Doc, il famoso inventore. […] 🖇
Doc sorrise e si sistemò gli occhiali storti: — Ma certo! Ogni volta che sbaglio. Vedi questa ruota?
Non gira perché è troppo pesante. Questa difficoltà mi sta insegnando che devo usare un materiale più leggero.
🖇
Gilberto ringraziò Doc e prosegui lungo il fiume, attraverso un sentiero di fiori colorati e profumati.
Gilberto spalancò gli occhi: sculture sbagliate, fiori appassiti, oggetti rotti che brillavano sotto il sole come un antico tesoro nascosto. 🖇
— Ti capita mai di fare tanti disegni senza trovarne uno che ti piaccia? — chiese Frida. 🖇
— Roar, come fai a essere così bravo? — chiese Gilberto timidamente. 🖇
Gilberto salutò Roar e sentì qualcosa cambiare dentro di lui: “anche io voglio imparare dai miei errori, senza aver paura di sbagliare!”, pensò. Sulla strada del ritorno incontrò la scimmia Zoe […].
🖇
Gilberto tornò da Tek entusiasta.
🖇
E venne finalmente il grande giorno. La palude era in festa: bandiere colorate si muovevano nella brezza leggera.
Luca Mazzucchelli, Per imparare a vincere, impara a perdere,
[…] il fallimento, se ben accompagnato, resta un maestro insostituibile. Le ricerche sul fallimento produttivo mostrano che chi si misura con problemi in cui inizialmente sbaglia, impara più in profondità di chi viene protetto dall’errore (Kapur, 2008). 🖇
Crea il vostro “giardino degli errori”. […] Potete anche istituire un rituale familiare a cena e chiedervi: “Qual è il più bell’errore che hai fatto questa settimana e cosa ti ha insegnato?” (tamże)
— Sei un perdente!
— Perdente!
[…]
Quella sera si era fatto una promessa:
“mai più un'altra corsa”.
Rok wcześniej, podczas biegu, wydarzyło się coś, czego Gilberto wciąż się wstydził. Upadł trzy razy. Kilka krokodyli zaczęło się z niego wyśmiewać na oczach wszystkich.
— Jesteś przegrywem!
— Przegryw!
[…]
Tamtego wieczoru złożył sobie obietnicę: „nigdy więcej żadnego biegu”.

— Gilberto, perché lo nascondi?
— Non parteciperò alla corsa, Tek. Ho paura di perdere ancora e che gli altri possano prendermi in giro!
Tek lo guardò con dolcezza: — È normale avere paura! Sai cosa facevo io quando avevo paura? Andavo a cercare la saggezza dei grandi maestri che vivono lungo il Fiume Dorato.
Pewnego wieczoru, gdy pełnia księżyca oświetlała bagno, stary żółw Tek znalazł go, jak chował numer startowy 67 pod krzakiem.
— Gilberto, dlaczego go chowasz?
— Nie wezmę udziału w biegu, Tek. Boję się, że znowu przegram i że inni będą ze mnie drzeć łacha!
Tek spojrzał na niego z czułością: — To normalne, że się boisz! Wiesz, co ja robiłem, kiedy się bałem? Szedłem szukać mądrości Wielkich Nauczycieli, którzy żyją nad Złotą Rzeką.
Poi, con il cuore pieno di speranza, si mise in cammino seguendo il corso del fiume.
I tak, o świcie następnego dnia, Gilberto postanowił pójść za radą Teka. […] mapa i notes do robienia notatek.
Potem, z sercem pełnym nadziei, wyruszył w drogę wzdłuż biegu rzeki.
Gilberto trovò Doc che sbuffava nervoso:
— Questa vecchia ruota non gira! È la centesima volta che provo!
— Ma Doc! Tu che sei così bravo… anche tu perdi la pazienza? — chiese Gilberto sorpreso.
Pierwszym, którego spotkał, była sowa Doc, słynna wynalazczyni. […]
Gilberto zastał Docę, gdy ta prychała zdenerwowana:
— To stare koło się nie kręci! Próbuję już setny raz!
— Ależ Doc! Ty, taka uzdolniona… ty też tracisz cierpliwość? — zapytał zaskoczony Gilberto.
— Ma non ti senti male quando sbagli?
— Si, all'inizio. Ma ogni errore nasconde un insegnamento prezioso. E questo il mio segreto!<
Doc uśmiechnęła się i poprawiła skrzywione okulary: — Ależ oczywiście! Za każdym razem, gdy popełniam błąd. Widzisz to koło?
Nie kręci się, ponieważ jest za ciężkie. Ta trudność uczy mnie, że muszę użyć lżejszego materiału.
— Ale nie czujesz się źle, kiedy się mylisz?
— Tak, na początku. Ale każdy błąd kryje w sobie cenną lekcję. I to jest mój sekret!
Arrivò alla Radura dei Fiori, dove viveva l’elefantessa Frida, la grande scultrice.
Le sue opere di fiori intrecciati e legno intagliato erano talmente famose che ogni animale del regno desiderava averne una.
— Wow! Come fai a creare statue così belle?
— Vieni, ti mostro una cosa…
Gilberto podziękował Doce i ruszył dalej wzdłuż rzeki, ścieżką pełną kolorowych i pachnących kwiatów.
Dotarł na Kwiatową Polanę, gdzie mieszkała słonica Frida, wielka rzeźbiarka.
Jej dzieła z plecionych kwiatów i rzeźbionego drewna były tak sławne, że każde zwierzę w królestwie pragnęło mieć choć jedno z nich.
— Wow! Jak udaje ci się tworzyć tak piękne posągi?
— Chodź, pokażę ci coś…

— Hai fatto tu tutte queste brutte sculture?
— Sì! Ti presento il mio “giardino degli errori”. Tutti ricordano solo le mie opere belle, ma nessuno sa che prima ho creato montagne di sculture orribili!
— E non ti sei mai vergognata?
— All’inizio sì. Poi ho capito che quello era il mio segreto: fare tante cose brutte per imparare a farne poche belle.
Gilberto szeroko otworzył oczy: nieudane rzeźby, zwiędłe kwiaty i połamane przedmioty lśniły w słońcu jak dawny, ukryty skarb.
— To ty zrobiłaś te wszystkie brzydkie rzeźby?
— Tak! Przedstawiam ci mój „ogród błędów”. Wszyscy pamiętają tylko moje piękne dzieła, ale nikt nie wie, że wcześniej stworzyłam góry okropnych rzeźb!
— I nigdy się nie wstydziłaś?
— Na początku tak. Potem zrozumiałam, że na tym polega sekret: robić mnóstwo brzydkich rzeczy, aby nauczyć się tworzyć te piękne.
— A me succede con le bolle… non sono mai abbastanza grandi!
I due scoppiarono a ridere.
— Zdarza ci się czasem zrobić mnóstwo rysunków i nie znaleźć wśród nich ani jednego, który by ci się podobał? — zapytała Frida.
— Mnie przydarza się to z bańkami… nigdy nie są wystarczająco duże!
Oboje wybuchnęli śmiechem.
Il leone smise di suonare e calò il silenzio.
— Quando ero piccolo il mio ruggito stonava così tanto che gli altri animali mi prendevano in giro.
— Davvero? E cosa hai fatto?
— Ho smesso di voler essere più bravo degli altri. Ho iniziato a dare semplicemente il meglio di me.
— E che cosa è cambiato?
— Tutto! Prima volevo sempre essere il numero uno. Ma è stato quando ho pensato solo a suonare meglio che potevo, che sono migliorato davvero.
— Roar, jak ty to robisz, że jesteś tak dobry? — zapytał nieśmiało Gilberto.
Lew przestał grać i zapadła cisza.
— Kiedy byłem mały, tak bardzo fałszowałem, rycząc, że inne zwierzęta się ze mnie nabijały.
— Naprawdę? I co zrobiłeś?
— Przestałem chcieć być lepszy od innych. Zacząłem po prostu dawać z siebie wszystko.
— I co się zmieniło?
— Wszystko! Wcześniej zawsze chciałem być numerem jeden. Ale dopiero wtedy, gdy skupiłem się wyłącznie na tym, by grać najlepiej jak potrafię, zrobiłem prawdziwe postępy.
— Sei così agile! Quanto vorrei esserlo anche io, ma ho sempre paura di cadere…
— Anch’io sono caduta mille volte prima di imparare! — gli gridò lei, scomparendo tra gli alberi con un balzo.
Gilberto pożegnał się z Roarem i poczuł, że coś się w nim zmienia: „Ja też chcę uczyć się na własnych błędach, nie bojąc się pomyłek!” — pomyślał. W drodze powrotnej spotkał małpkę Zoe […].
— Jesteś taka zwinna! Jak bardzo chciałbym też taki być, ale zawsze boję się, że upadnę…
— Ja też upadłam tysiąc razy, zanim się nauczyłam! — krzyknęła do niego, znikając jednym susem wśród drzew.
— Tek, tutti gli animali che ho incontrato hanno sbagliato tantissime volte prima di diventare bravi!
La tartaruga annui: — E tu cosa hai fatto l’anno scorso?
— Ehm... ho perso e sono scappato — disse Gilberto abbassando lo sguardo.
Poi lo rialzò: — Ma ora ho capito! Per imparare a vincere, devo prima imparare a perdere: dai miei errori posso ricavare qualcosa di prezioso… È questa la vera vittoria!
Tek sorrise e gli porse il pettorale numero 67, che aveva recuperato dal cespuglio.
Gilberto wrócił do Teka pełen entuzjazmu.
— Tek, wszystkie zwierzęta, które spotkałem, pomyliły się mnóstwo razy, zanim stały się w czymś dobre!
Żółw skinął głową: — A ty, co zrobiłeś w zeszłym roku?
— Ehm… przegrałem i uciekłem — powiedział Gilberto, spuszczając wzrok.
Potem go podniósł: — Ale teraz już zrozumiałem! Żeby nauczyć się wygrywać, muszę najpierw nauczyć się przegrywać: ze swoich błędów mogę wyciągnąć coś cennego… To jest prawdziwe zwycięstwo!
Tek uśmiechnął się i podał mu numer startowy 67, który wyjął wcześniej spod krzaka.
Gilberto si mise sulla linea di partenza.
Il cuore gli batteva forte. Non sapeva se avrebbe vinto, ma andava bene così. Se fosse caduto, avrebbe imparato qualcosa di nuovo.
Dalla folla, Tek lo guardava sorridendo.
Gilberto […].
Guardò i suoi amici. Sentì il tamburo di Roar.
E… iniziò a saltare.
Con il cuore leggero e la testa alta.
I wreszcie nadszedł ten wielki dzień. Bagno świętowało: kolorowe flagi powiewały na lekkim wietrze.
Gilberto stanął na linii startu.
Serce biło mu mocno. Nie wiedział, czy wygra, ale tak było dobrze. Gdyby upadł, nauczyłby się czegoś nowego.
Z tłumu spoglądał na niego z uśmiechem Tek.
Gilberto […]. Spojrzał na swoich przyjaciół. Usłyszał bęben Roara.
I… zaczął skakać.
Z lekkim sercem i podniesioną głową.
ilustr. Giulia Telli,
Giunti Editore, Firenze/Milano 2026.
(wyróżnienie własne)
[…] porażka, jeśli towarzyszy jej odpowiednie wsparcie, pozostaje niezastąpionym nauczycielem. Badania nad produktywnym ponoszeniem porażek pokazują, że osoby mierzące się z problemami, przy których początkowo popełniają błędy, uczą się głębiej niż ci, którzy są przed błędami chronieni (Kapur, 2008).
Stwórz swój własny „ogród błędów”. […] Możecie także wprowadzić rodzinny rytuał przy kolacji i zadawać sobie pytanie: „Jaki był Twój najpiękniejszy błąd w tym tygodniu i czego Cię on nauczył?










































