Jabłoń, która nie rodzi, należy wyciąć, usłyszałam.
Jak to jest: żyć, być, śnić i nieprzerwanie marzyć,
gdy prawie ci wmówiono, że jesteś taką Jabłonią?
Jak to jest kwitnąć przez cały rok? Rozkwitać każdego dnia?
wigilia powrotu do ula. tęsknota pogania, by szybko i sprawnie spakować wszystko, co wrócić do domu powinno. nowe pomysły w blokach startowych tylko łypią na moment, gdy będę domykać walizkę, by mieć pewność, że nie zostaną porzucone.
142/365
nigdy nie miej poczucia winy zaczynając od nowa
Rupi Kaur, Słońce i jej kwiaty.
The Sun and Her Flowers, przeł. Anna Gralak,
Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2020.
sis postukiwał leczniczo w mój bark, a ja w tym czasie przeczytałam: coś / było lepsze niż nic* i wehikuł czasu gwałtownie ruszył, przenosząc mnie na chwilę do przeszłości. też tak myślałam** trzydzieści+ lat temu. miałam ogromne szczęście, los trzymał rękę na pulsie wydarzeń, które miały dopiero nadejść, bym dowiedziała się z pierwszej ręki, że jeśli chodzi o ludzi, myliłam się***, myliłam się bardzo — byle kto jest zawsze wart mniej niż nic.
141/365
_________
* Rupi Kaur, Słońce i jej kwiaty. The Sun and Her Flowers, przeł. Anna Gralak, Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2020.
** tak bardzo chciałabym wierzyć, że należę do ostatniego pokolenia kobiet, które próbowano w ten sposób sformatować/zabić.
*** patriarchat niezmiennie upiera się, że to żaden błąd, tylko kłamstwo, zwykłe feministyczne niezrozumienie.
Warunki, w jakich większość kobiet wychowywała się od najmłodszych lat, dyskurs, który nieustannie słyszą lub czytają, obrazy, które widzą, wszystko to sprawia, że czekają na kogoś […]. Nie rozumiałam, że to ja, nikt inny, powinnam położyć kolorowe akcenty na wszystkich aspektach mojego życia, myśleć o nich, rozwijać je, otaczać troską, oswajać, kochać, zamiast czekać na nierealnego wybawiciela, który sprawi, że zwykła szara codzienność w magiczny sposób zniknie. Nie rozumiałam, że ja sama muszę się skonstruować. Żaden film, żadna powieść mi tego nie powiedziały — a może nie usłyszałam.
Mona Chollet, Wymyślić miłość na nowo. Jak patriarchat sabotuje relacje między mężczyznami a kobietami,
przeł. Jacek Giszczak, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2022.
(wyróżnienie własne)
jeśli nie poproszono cię o radę, to znaczy, że nikt jej nie potrzebował. jeśli mimo to wciskasz jedną za drugą do cudzych uszu, być może będzie próbowało dosięgnąć cię wymowne milczenie osoby właścicielskiej owych małżowin. jeśli nie usłyszysz w porę tego milczenia, nie dziw się, że ktoś odwróci się na pięcie czy wciśnie czerwoną słuchawkę — zapamiętaj łańcuszek przyczyn i skutków.
140/365
tak czy inaczej.
kiedyś wszystko stracę i.
przyszedł spokój.
syringa vulgaris, który dziś mijałam,
niewzruszony kwitnie spokojnie, choć z pewnością kurew i kurwiarzy naoglądał się w swoim roślinnym życiu niezliczoną liczbę razy.
kurwiarza* z wyjebanym na szyi dużym krzyżem, gębą pełną chrystusów, studiującego zaocznie teologię na kulu-srulu też widział, w końcu tą samą drogą co on jeżdżę do baru na kawę.
oburzonej we mnie idealistce powtarzam to, czego nauczył mnie lilak pospolity: kwitnij**!
139/365
________
* a sadownik na całą historię: reprezentant szerokiego sumienia.
** i pamiętaj: oni mają powody, by tak postępować i naprawdę nic ci do tego; chrystus pewnie jakoś pomieszcza tę historię w sobie, ty nie musisz.
gdy* odsłonię przed tobą moje uczucia.
gdy* zobaczysz moje słabości.
ujrzysz moją duszę?
138/365
gdy* zobaczysz moje uczucia.
gdy* odsłonię przed tobą moje słabości.
ujrzysz moją duszę.
________
*
ostatnia wizyta na poczcie, ostatnie dwa listy wysłane. uwielbiam każdy dzień ostatniego tygodnia na gigancie. z każdą minutą jestem bliżej powrotu do ula.
bywało: nie robię tego, bo mnie męczy okrutnie.
jest: robię to, chociaż mnie męczy okrutnie.
robię, bo wciąż mogę, a ta potencjalność mnie zachwyca.
137/365
I don’t know what God is.
I don’t know what death is.
But I believe they have between them
some fervent and necessary arrangement.
[…]
Instructions for living a life:
Pay attention.
Be astonished.
Tell about it.
Mary Oliver (1935–2019), Sometimes.
zapytałam o marzenie*, które dotyczy naszego duetu — odpowiedź ścisnęła mi boleśnie serce, ale po jakimś czasie dotarło do mnie, że.
potrzebuję przyjmować do wiadomości ograniczenia wynikające z mojej choroby, by uwzględniać ich istnienie podczas kreślenia planów; by organizować odpowiednio otaczającą mnie przestrzeń, by nie stała się więzieniem; by móc nie przepraszać za to, że potrzebuję pomocy, ale także.
potrzebuję nie przyjmować do wiadomości ograniczeń wynikających z mojej choroby, by w miarę możliwości przekraczać granice, które ona wyznacza mi i nam jako parze.
136/365
__________
* nie zapytałam o marzenie, którego spełnienie jest możliwe, więc sama sobie byłam winna, że „wyszedł poza linię”, by — gdy zderzyły mi się kulki w głowie — być wdzięczną, że to zrobił.
po czym poznać, że patrzy na ciebie człowiek, a nie ideologia, patriarchat czy faszyzm?
to proste, osoba, która naprawdę na ciebie patrzy, nie ma na ciebie pomysłu, prostej recepty, nie chce cię natychmiast pouczać, prostować czy naprawiać, patrzy.
patrzy tak, jak robią to „niepopsute” jeszcze dobrym dyskryminującym wychowaniem dzieci — jest ciebie po prostu ciekawa i częstuje cię otwartością.
135/365
w miejscu publicznym spojrzała na mnie z pogardą i dzięki temu zderzyły mi się kulki w głowie.
nie patrzyła na mnie osoba; patrzył na mnie zestaw jej osobistych dyskryminujących przekonań, które nie uwględniają takich kobiet jak ja w barze. szerzej, patrzyła* na mnie polityka, tradycyjne wzorce kobiecości, społecznie uśrednione gusta, zwane normami, które zwalniają z zadawania sobie pytań, z szukania być może niewygodnych odpowiedzi, z dokonywania osobistych wyborów i brania za nie odpowiedzialności.
134/365
_________
* odstaję od norm wszelkich pod bardzo wieloma względami od zawsze, więc szkoda, że nikt mi nie powiedział czterdzieści lat temu, że w takim patrzeniu nie ma nic osobistego.
słowa
starzejąca się genialna
dyslektycznie przeczytałam
starzejące się genitalia.
można byłoby pojechać pewnością, że za freudowską pomyłkę przebrała się moja tęsknota, ale jednak jest i drugie dno.
te trzy słowa to najkrótsza, ale bardzo precyzyjna recenzja tomiku* „poe-patycznego”, w którego towarzystwie sobie tak dyslektycznie i frymuśnie podskoczyłam.
133/365
_________
* gdy opadną fusy rozczarowania i niesmaku parę pięknych wersów wydłubię, by mieć. na pewno.
[suplement 15.05.2026]
zaczynam od początku
zaczynam jeszcze raz
zaczynam od końca
Tadeusz Różewicz, Wiersze ostatnie,
Biuro Literackie, Kołobrzeg 2024.
złapał mnie kryzys; sprawdził, czy jestem godnym sparingpartnerem i „nauczał”:
— odróżniaj rzeczy, których dopiero odhaczenie jako zrobione sprawia ci przyjemność,
od rzeczy, których samo robienie sprawia ci frajdę, przyjemność, satysfakcję. liczą się te drugie*.
131/365
_________
*
oraz umiejętność odkrycia cienia drugich w tych pierwszych; pomaga w tym nienachalna samodyscyplina.
jest dotyk*, za którym tęsknimy, którego pragniemy — w jego naturę wpisany jest nasz wybór nie tylko czasu, formy, ale przede wszystkim osoby**.
jest dotyk, który nazywam technicznym*** — medyczny, fizjoterapeutyczny, pomocowo-asystencki — w tym przypadku nie ma mowy o wyborze osoby, muszę godzić się na to, co jest. ten dotyk, pomyślałam wskutek przytoczonych poniżej słów, bywa niewerbalną rozmową o życzliwości wobec kruchości ludzkiego ciała — gdy tak się dzieje, czuję wdzięczność.
130/365
_________
* trzyma mnie poniższy cytat i nie chce puścić, więc upuszczę go tu z nadzieją, że nie będzie już za mną łaził.
** nie musi być ludzka. od śmierci Heniutki wykorzystuję każdą okazję na kontakt z przyjaźnie nastawionymi do ludzkiego świata psami.
*** na gigancie od poniedziałku do piątku każdego dnia dotykają mnie minimum cztery osoby. w sobotę tylko jedna. moim ogromnym przywilejem jest to, że w niedziele nie dotyka mnie nikt. a za dwa tygodnie bez jednego dnia będę uprzywilejowana nieprzyzwoicie…
Jeśli nikt cię nie dotyka, rozmowa to najbliższy kontakt, jaki możesz nawiązać z innym człowiekiem.
Olivia Laing, Miasto zwane samotnością. O Nowym Jorku
i artystach osobnych,
przeł. Dominika Cieśla-Szymańska,
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2023.
hoduję tęsknotę. pieczołowicie ją pielęgnuję. przyglądam się temu, co z niej się rodzi.
129/365
Wybieramy siebie nawzajem wciąż od nowa, każdego dnia — tak tworzy się wspólnota dwojga.
Esther Perel, Inteligencja erotyczna. Jak utrzymać
bliskość w relacji,
przeł. Magdalena Zielińska,
Wydawnictwo Znak, Kraków 2023.
odkryłam wyborne strony rozczarowania drugim człowiekiem. przyznanie się przed sobą do tego uczucia odsłania nasze pragnienia, potrzeby czy umieszczone w złym miejscu lub w złym czasie nadzieje.
chodzenie dłuższy czas w towarzystwie tego uczucia, uznanie faktu jego istnienia zwraca wolność obu stronom relacji (uwolnion_ uwalnia rozczarowującą osobę).
127/365
pstryk, magiczna sztuczka. dopuścić do siebie świadomość niepewności tego, co przyniesie jutro i abra-ka-da-bra!
znikają pretensje, żądania, życzenia, frustracje — pozostaje tylko wdzięczność za dziś.
126/365
Gdy kochamy, zawsze jesteśmy narażeni na utratę — krytykę, odrzucenie, separację czy wreszcie śmierć — niezależnie od tego, jak bardzo się staramy przed nią bronić. Wprowadzenie w związek niepewności często polega po prostu na pozbyciu się złudzenia o pewności.
Esther Perel, Inteligencja erotyczna. Jak utrzymać
bliskość w relacji,
przeł. Magdalena Zielińska,
Wydawnictwo Znak, Kraków 2023.
Starship, Nothing’s Gonna Stop Us Now.
po czym poznać dobry dzień*?
po tym, co uda się zrobić?
po tym, co nas spotyka**?
124/365
_________
* szesnaście lat temu urodziła się Heniutka. uśmiecham się, bo za dwa dni będzie szesnaście lat, jak się o tym fakcie dowiedziałam. to drugie urodziny bez Niej po tej stronie tęczy. oglądałam kudłate zdjęcia.
** porusza, zmienia, zatrzymuje w zachwycie i wdzięczności, że nas nie ominęło.
czas zaprzeszły wielokrotnie dokonany:
gorycz i gniew*.
czas teraźniejszy:
złość.
czas przyszły:
i co z tym zrobisz?
123/365
_________
*
zatrzymały mnie dziś przeczytane słowa:
[Peter] Hujar miał dwadzieścia lat więcej. Podobnie jak David [Wojnarowicz] przeżył pełne przemocy dzieciństwo w New Jersey i podobnie jak David nosił w sobie pokłady goryczy i gniewu.
Olivia Laing, Miasto zwane samotnością. O Nowym Jorku
i artystach osobnych,
przeł. Dominika Cieśla-Szymańska,
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2023.
(wyróżnienie własne)