Pokazywanie postów oznaczonych etykietą szpagacik włoski. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą szpagacik włoski. Pokaż wszystkie posty

niedziela, listopada 15, 2026

6286. Z oazy (CDLXXXVII)  // Panna cotta (CCXI)

Od wakacji wiedziałam, że trzeba tylko poczekać do ostatniego kwartału roku. Dzie­więć dni temu sprawdziłam. Potem zrobiłam klik, klik. I… pięć dni temu Sadownik przyniósł dwie piękności z paczkomatu. Ta, że piękna, że mądra (jak wszystkie wcze­śniej­sze) nie ma co pisać. Cieszy, koi też.

Uwielbiam fakt, że rodzaj rzeczownika nie zawsze w dwóch językach jest ten sam, co daje mi dostęp do różnych energii, które mogą nieść słowa. Oczywiście, że w języku polskim wiewiórka jest rodzaju żeńskiego, ale tam to jednak wiewiór i jego przy­go­dy. Tym razem zrobiłam wyłom w konsekcji. Mały krokodyl miałby posłuchać ciotki klotki w postaci starej żół­wi­cy? Wolne żarty! To nie jest maminsynek, autorytetem dla szczeniaka musi być on, czyli żółw! Skoro tak, niech wyjątki chodzą parami, niech w niekonsekwencji będzie równowaga i za­cho­wa­ny parytet. W moim tłu­ma­cze­niu będzie poprawna w języku polskim sowa, a nie ten sów. Z przyjemnością powitałam wy­na­laz­czynię.

Mój osobisty „ogród błędów” z perspektywy czasu, po latach, to łąka bło­go­sła­wieństw w przebraniu, kierunkowskazów, które w pierwszej chwili źle odczytałam.

Gilberto era un giovane coccodrillo che viveva nella Grande Palude, ac­can­to al Fiume Dorato. Adorava fare bolle d’acqua, aspettare che le libellule ci si appoggiassero sopra e poi… PUFF! Le faceva scoppiare con la coda. Era sempre piuttosto tranquillo e amava prendere il sole a pancia all'aria.
     Ma c’era una cosa che lo spaventava più di ogni altra: perdere. […]  Gilberto aveva paura di non essere mai all’altezza.
Gilberto był młodym krokodylem, który mieszkał na Wielkim Bagnie, tuż obok Złotej Rzeki. Uwielbiał puszczać bąbelki z wody, czekać, aż przysiądą na nich ważki, a potem… PUFF! Roz­bijał je swoim ogonem. Zawsze był raczej spokojny i kochał wygrzewać się na słońcu do góry brzuchem.
     Była jednak jedna rzecz, która przerażała go bardziej niż cokolwiek innego: przegrywać. […] Gilberto bał się, że nigdy nie sprosta oczekiwaniom.

🖇

Mancavano solo sette giorni alla Festa delle Ninfee, quando tutti gli animali si riunivano per la famosa Corsa con i Sacchi. Anche i cuccioli si stavano al­le­nando.
     Tra loro c’era anche il suo amico Tito: — Dai Gilberto, vieni con noi! — lo chiamava.
     Ma Gilberto si inventava sempre una scusa per non unirsi a loro.
Do Święta Nenufarów, kiedy to wszystkie zwierzęta zbierały się na słynny Wyścig w Wor­kach, brakowało zaledwie siedmiu dni. Maluchy również trenowały. Wśród nich był także Gilberta przyjaciel, Tito:
     — No dalej, Gilberto, chodź z nami! — wołał do niego.
     Ale Gilberto zawsze wynajdował jakąś wymówkę, żeby do nich nie dołączyć.

L’anno prima, durante la corsa, era successa una cosa di cui Gilberto ancora si vergognava. Era caduto tre volte. Alcuni coccodrilli avevano iniziato a prenderlo in giro davanti a tutti.
     — Sei un perdente!
     — Perdente!
     […]  Quella sera si era fatto una promessa: “mai più un'altra corsa”.
Rok wcześniej, podczas biegu, wydarzyło się coś, czego Gilberto wciąż się wstydził. Upadł trzy razy. Kilka krokodyli zaczęło się z niego wyśmiewać na oczach wszystkich.
     — Jesteś przegrywem!
     — Przegryw!
     […]  Tamtego wieczoru złożył sobie obietnicę: „nigdy więcej żadnego biegu”.

🖇

Una sera, con la luna piena che illuminava la palude, la vecchia tartaruga Tek lo trovò mentre nascondeva il pettorale numero 67 sotto un cespuglio.
     — Gilberto, perché lo nascondi?
     — Non parteciperò alla corsa, Tek. Ho paura di perdere ancora e che gli altri possano prendermi in giro!
     Tek lo guardò con dolcezza: — È normale avere paura! Sai cosa facevo io quando avevo paura? Andavo a cercare la saggezza dei grandi maestri che vivono lungo il Fiume Dorato.
Pewnego wieczoru, gdy pełnia księżyca oświetlała bagno, stary żółw Tek znalazł go, jak cho­wał numer startowy 67 pod krzakiem.
     — Gilberto, dlaczego go chowasz?
     — Nie wezmę udziału w biegu, Tek. Boję się, że znowu przegram i że inni będą ze mnie drzeć łacha!
     Tek spojrzał na niego z czułością: — To normalne, że się boisz! Wiesz, co ja robiłem, kiedy się bałem? Szedłem szukać mądrości Wielkich Nauczycieli, którzy żyją nad Złotą Rzeką.

🖇

E così, all’alba del giorno seguente, Gilberto decise di seguire il consiglio di Tek. […]  una mappa e un taccuino per prendere appunti.
     Poi, con il cuore pieno di speranza, si mise in cammino seguendo il corso del fiume.
I tak, o świcie następnego dnia, Gilberto postanowił pójść za radą Teka. […] mapa i notes do robienia notatek.
     Potem, z sercem pełnym nadziei, wyruszył w drogę wzdłuż biegu rzeki.

🖇

Il primo che incontrò fu il gufo Doc, il famoso inventore. […] 
     Gilberto trovò Doc che sbuffava nervoso:
     — Questa vecchia ruota non gira! È la centesima volta che provo!
     — Ma Doc! Tu che sei così bravo… anche tu perdi la pazienza? — chiese Gilberto sorpreso.
Pierwszym, którego spotkał, była sowa Doc, słynna wynalazczyni. […]
     Gilberto zastał Docę, gdy ta prychała zdenerwowana:
     — To stare koło się nie kręci! Próbuję już setny raz!
     — Ależ Doc! Ty, taka uzdolniona… ty też tracisz cierpliwość? — zapytał zaskoczony Gilberto.

🖇

Doc sorrise e si sistemò gli occhiali storti: — Ma certo! Ogni volta che sba­glio. Vedi questa ruota? Non gira perché è troppo pesante. Questa difficoltà mi sta insegnando che devo usare un materiale più leggero.
     — Ma non ti senti male quando sbagli?
     — Si, all'inizio. Ma ogni errore nasconde un insegnamento pre­zio­so. E questo il mio segreto!<
Doc uśmiechnęła się i poprawiła skrzywione okulary: — Ależ oczywiście! Za każdym razem, gdy popełniam błąd. Widzisz to koło? Nie kręci się, ponieważ jest za ciężkie. Ta trudność uczy mnie, że muszę użyć lżejszego materiału.
     — Ale nie czujesz się źle, kiedy się mylisz?
     — Tak, na początku. Ale każdy błąd kryje w sobie cenną lekcję. I to jest mój sekret!

🖇

Gilberto ringraziò Doc e prosegui lungo il fiume, attraverso un sentiero di fiori colorati e profumati.
     Arrivò alla Radura dei Fiori, dove viveva l’elefantessa Frida, la grande scultrice.
     Le sue opere di fiori intrecciati e legno intagliato erano talmente famose che ogni animale del regno desiderava averne una.
     — Wow! Come fai a creare statue così belle?
     — Vieni, ti mostro una cosa…
Gilberto podziękował Doce i ruszył dalej wzdłuż rzeki, ścieżką pełną kolorowych i pach­ną­cych kwiatów.
     Dotarł na Kwiatową Polanę, gdzie mieszkała słonica Frida, wielka rzeźbiarka.
     Jej dzieła z plecionych kwiatów i rzeźbionego drewna były tak sławne, że każde zwierzę w królestwie pragnęło mieć choć jedno z nich.
     — Wow! Jak udaje ci się tworzyć tak piękne posągi?
     — Chodź, pokażę ci coś…

Gilberto spalancò gli occhi: sculture sbagliate, fiori appassiti, oggetti rotti che brillavano sotto il sole come un antico tesoro nascosto.
     — Hai fatto tu tutte queste brutte sculture?
     — Sì! Ti presento il mio “giardino degli errori”. Tutti ricordano solo le mie opere belle, ma nessuno sa che prima ho creato montagne di sculture orribili!
     — E non ti sei mai vergognata?
     — All’inizio sì. Poi ho capito che quello era il mio segreto: fare tante cose brutte per imparare a farne poche belle.
Gilberto szeroko otworzył oczy: nieudane rzeźby, zwiędłe kwiaty i połamane przedmioty lśniły w słońcu jak dawny, ukryty skarb.
     — To ty zrobiłaś te wszystkie brzydkie rzeźby?
     — Tak! Przedstawiam ci mój „ogród błędów”. Wszyscy pamiętają tylko moje piękne dzieła, ale nikt nie wie, że wcześniej stworzyłam góry okropnych rzeźb!
     — I nigdy się nie wstydziłaś?
     — Na początku tak. Potem zrozumiałam, że na tym polega sekret: robić mnóstwo brzydkich rzeczy, aby nauczyć się tworzyć te piękne.

🖇

     — Ti capita mai di fare tanti disegni senza trovarne uno che ti piaccia? — chiese Frida.
     — A me succede con le bolle… non sono mai abbastanza grandi!
     I due scoppiarono a ridere
.

     — Zdarza ci się czasem zrobić mnóstwo rysunków i nie znaleźć wśród nich ani jednego, który by ci się podobał? — zapytała Frida.
     — Mnie przydarza się to z bańkami… nigdy nie są wystarczająco duże!
     Oboje wybuchnęli śmiechem
.

🖇

     — Roar, come fai a essere così bravo? — chiese Gilberto timidamente.
     Il leone smise di suonare e calò il silenzio.
     — Quando ero piccolo il mio ruggito stonava così tanto che gli altri ani­ma­li mi prendevano in giro.
     — Davvero? E cosa hai fatto?
     — Ho smesso di voler essere più bravo degli altri. Ho iniziato a dare sem­pli­cemente il meglio di me.
     — E che cosa è cambiato?
     — Tutto!
Prima volevo sempre essere il numero uno. Ma è stato quando ho pensato solo a suonare meglio che potevo, che sono migliorato davvero.
     — Roar, jak ty to robisz, że jesteś tak dobry? — zapytał nieśmiało Gilberto.
     Lew prze­stał grać i zapadła cisza.
     — Kiedy byłem mały, tak bardzo fałszowałem, rycząc, że inne zwierzęta się ze mnie na­bi­jały.
     — Naprawdę? I co zrobiłeś?
     — Przestałem chcieć być lepszy od innych. Zacząłem po prostu dawać z siebie wszystko.
     — I co się zmieniło?
     — Wszystko!
Wcześniej zawsze chciałem być numerem jeden. Ale dopiero wtedy, gdy skupiłem się wyłącznie na tym, by grać najlepiej jak potrafię, zrobiłem prawdziwe postępy.

🖇

Gilberto salutò Roar e sentì qualcosa cambiare dentro di lui: “anche io vo­glio imparare dai miei errori, senza aver paura di sbagliare!”, pensò. Sulla strada del ritorno incontrò la scimmia Zoe […].
     — Sei così agile! Quanto vorrei esserlo anche io, ma ho sempre paura di cadere…
     — Anch’io sono caduta mille volte prima di imparare! — gli gridò lei, scomparendo tra gli alberi con un balzo.
Gilberto pożegnał się z Roarem i poczuł, że coś się w nim zmienia: „Ja też chcę uczyć się na własnych błędach, nie bojąc się pomyłek!” — pomyślał. W drodze powrotnej spotkał małpkę Zoe […].
     — Jesteś taka zwinna! Jak bardzo chciałbym też taki być, ale zawsze boję się, że upadnę…
     — Ja też upadłam tysiąc razy, zanim się nauczyłam! — krzyknęła do niego, znikając jed­nym su­sem wśród drzew.

🖇

Gilberto tornò da Tek entusiasta.
     — Tek, tutti gli animali che ho incontrato hanno sbagliato tantissime volte prima di diventare bravi!
     La tartaruga annui: — E tu cosa hai fatto l’anno scorso?
     — Ehm... ho perso e sono scappato — disse Gilberto abbassando lo sguardo.
     Poi lo rialzò: — Ma ora ho capito! Per imparare a vincere, devo prima imparare a perdere: dai miei errori posso ricavare qualcosa di prezioso… È questa la vera vittoria!
     Tek sorrise e gli porse il pettorale numero 67, che aveva recuperato dal cespuglio.
Gilberto wrócił do Teka pełen entuzjazmu.
     — Tek, wszystkie zwierzęta, które spotkałem, pomyliły się mnóstwo razy, zanim stały się w czymś dobre!
     Żółw skinął głową: — A ty, co zrobiłeś w zeszłym roku?
     — Ehm… przegrałem i uciekłem — powiedział Gilberto, spuszczając wzrok.
     Potem go podniósł: — Ale teraz już zrozumiałem! Żeby nauczyć się wygrywać, muszę naj­pierw nauczyć się przegrywać: ze swoich błędów mogę wyciągnąć coś cennego… To jest praw­dzi­we zwycięstwo!
     Tek uśmiechnął się i podał mu numer startowy 67, który wyjął wcześniej spod krzaka.

🖇

E venne finalmente il grande giorno. La palude era in festa: bandiere co­lo­rate si muovevano nella brezza leggera.
     Gilberto si mise sulla linea di partenza.
     Il cuore gli batteva forte. Non sapeva se avrebbe vinto, ma andava bene così. Se fosse caduto, avrebbe imparato qualcosa di nuovo.
     Dalla folla, Tek lo guardava sorridendo.
     Gilberto […]. Guardò i suoi amici. Sentì il tamburo di Roar.
     E… iniziò a saltare.
     Con il cuore leggero e la testa alta.
I wreszcie nadszedł ten wielki dzień. Bagno świętowało: kolorowe flagi powiewały na lekkim wietrze.
     Gilberto stanął na linii startu.
     Serce biło mu mocno. Nie wiedział, czy wygra, ale tak było dobrze. Gdyby upadł, na­uczył­by się czegoś nowego.
     Z tłumu spoglądał na niego z uśmiechem Tek.
     Gilberto […]. Spojrzał na swoich przyjaciół. Usłyszał bęben Roara.
     I… zaczął skakać.
     Z lekkim sercem i podniesioną głową.

Luca Mazzucchelli, Per imparare a vincere, impara a perdere,
ilustr. Giulia Telli, Giunti Editore, Firenze/Milano 2026.
(wyróżnienie własne)

[…]  il fallimento, se ben accompagnato, resta un maestro insostituibile. Le ricerche sul fallimento pro­dut­tivo mostrano che chi si misura con problemi in cui ini­zial­mente sbaglia, impara più in profondità di chi viene pro­tetto dall’errore (Kapur, 2008).
[…]  porażka, jeśli towarzyszy jej odpowiednie wsparcie, po­zo­sta­je niezastąpionym nauczycielem. Badania nad pro­duk­tyw­nym ponoszeniem porażek pokazują, że osoby mierzące się z pro­ble­ma­mi, przy których początkowo popełniają błędy, uczą się głębiej niż ci, którzy są przed błędami chronieni (Kapur, 2008).

🖇

Crea il vostro “giardino degli errori”. […]  Potete anche istituire un rituale familiare a cena e chiedervi: “Qual è il più bell’errore che hai fatto questa settimana e co­sa ti ha insegnato?”
Stwórz swój własny „ogród błędów”. […]  Możecie także wprowadzić rodzinny rytuał przy kolacji i zadawać sobie pytanie: „Jaki był Twój najpiękniejszy błąd w tym tygodniu i czego Cię on nauczył?

(tamże)

niedziela, sierpnia 09, 2026

6178. Z oazy (CDLXVI)  // Panna cotta (CCII)

Jakiś czas temu Neska poprosiła mnie o rekomendacje książkowe dla osóbek czy­ta­jących 4+. Wagę tego typu zapytań znam, „dzieciów” zawieść nie wolno, więc na tył głowy wrzuciłam prośbę, niech się mieli.

Dokładnie dwa tygodnie temu przypomniało mi się, że Wiewiór. Sprawdziłam, czte­ry znane mi Jego przygody wydano również po polsku. Podesłałam Nesce okładki. Po go­dzinie coś mnie tknęło. Klik, klik. Sprawdziłam. Są! Dwie nowiutkie, ale tylko pierw­sza z nich w przekładzie. Użebrałam Sadownika, by mocy swych użył i zakupił. Zaku­pił! W piątek jako imieninionek, wisienka na torcie, zapowiedź zachwytu wje­cha­ła ta książka na mój stoliczek.

Piękna. Pełna subtelności w kresce i zdaniach, zauważalnych dopiero przy nastym przewracaniu kolejnych stron. I znów piękna, i mądra. Oswaja nieoswajalne, uj­mu­je w słowa sposób, w jaki obrabiamy znany nam rąbek niepojmowalnego. I ma, w za­leż­no­ści od przyjętej per­spek­ty­wy, albo za mało o jedno zdanie, albo za dużo o jedną ilustrację i siedem słów. Ta właśnie ta druga perspektywa zarządziła, że zabraknie tu owej ostat­niej ilustracji i ostatnich siedmiu słów tej opowieści. Dopiero teraz, z tej perspektywy, jest dobrze.

A me e Poc piace tanto sederci sul vecchio ceppo
a guardare gli uccelli che volano a tutta velocità.

Poc i ja, bardzo lubimy siadać na starym pniu
i patrzeć na ptaki latające z pełną prędkością.

🖇

E quando ci siamo stufati prendiamo il sentiero del prato giallo,
per andare ad ascoltare il nostro uccello preferito, il merlo.

A gdy już jesteśmy znudzeni, idziemy ścieżką żółtej łąki,
aby posłuchać naszego ulubionego ptaka, kosa.

Ma oggi non c’era.
Ale dziś go nie było.

🖇

Lo abbiamo cercato dappertutto, anche vicino al torrente.
Szukaliśmy go wszędzie, nawet w pobliżu strumienia.

Non era da nessuna parte.
Nigdzie go nie było.

🖇

Alla fine l’abbiamo trovato sul sentiero.
W końcu znaleźliśmy go na ścieżce.

🖇

Era sdraiato, tutto tranquillo.
Non avevamo mai visto un uccello così da vicino.

Leżał sobie, zupełnie spokojny.
Nigdy nie widzieliśmy ptaka z tak bliska.

Probabilmente dormiva.
E allora ci siamo seduti in silenzio, ad aspettare che si svegliasse.

Prawdopodobnie spał.
Usiedliśmy więc w ciszy, czekając, aż się obudzi.

🖇

Ci siamo presi tutto il tempo per osservarlo bene, abbiamo guardato con attenzione tutte le sue piume. Erano nere, quasi blu, e non avevamo il co­rag­gio di toccarle. Probabilmente dormiva da parecchio. Abbiamo pen­sa­to che forse era meglio fare un po’ di rumore per svegliarlo.
Mnóstwo czasu dobrze mu się przyglądaliśmy, uważnie obejrzeliśmy wszystkie jego pióra. Były czarne, prawie granatowe, nie mieliśmy odwagi ich dotykać. Prawdopodobnie spał już od dłuższego czasu. Pomyśleliśmy, że może lepiej zrobić trochę hałasu, żeby go obudzić.

🖇

Abbiamo cominciato a sussurrare: «Uccello? Huhu, uccello? Dormi?».
E poi abbiamo battuto le mani, e alla fine abbiamo urlato […]. Ma non è successo niente, non è volato via.
Zaczęliśmy szeptać:
     — Ptaszku? Huhu, ptaszku? Śpisz?
     Potem klaskaliśmy, a w końcu krzyczeliśmy […]. Ale nic się nie stało, nie odleciał.

🖇

Non sapevamo più cosa fare, e così siamo andati a cercare Günther.
Nie wiedzieliśmy już, co robić, więc poszliśmy szukać Günthera.

🖇

Günther ha avuto un’idea: ha detto che bisognava buttarlo in aria perché si rimettesse a volare. Ma era un po’ troppo pesante, e io non capivo proprio come si potesse fare a portarlo in cima a un albero per aiutarlo a volare.
     E poi lui continuava a non muoversi.

Günther wpadł na pomysł: powiedział, że trzeba podrzucić kosa w górę, żeby znowu zaczął latać. Ale był trochę za ciężki i zupełnie nie rozumiałem, jak można by go zanieść na sam czubek drzewa, żeby pomóc mu polecieć.
     A kos wciąż się nie ruszał.

🖇

È in quel momento che Poc ha detto che forse era morto.
I w tym momencie Poc powiedział, że może on nie żyje.

🖇

Ma Günther non era d’accordo, perché quando uno canta così bene e ha delle piume così belle non può morire. È impossibile.
Ale Günther się nie zgadzał, bo kiedy ktoś tak pięknie śpiewa i ma tak cudowne pióra, to nie może umrzeć. To niemożliwe.

🖇

Cosa si poteva fare?
     Sembra che quando si è morti si diventa freddi e invece da vivi si è tutti caldi. Lui era tiepido.
     Forse era solo mezzo morto.

Co można było zrobić?
     Wygląda na to, że kiedy się umiera, człowiek staje się zimny, a za życia jest się ciepłym. On był letni.
     Może był tylko w połowie martwy.

🖇

E poi abbiamo aspettato parecchio. Davvero parecchio. E allora abbiamo capito che era completamente morto, perché non si può restare immobili per così tanto tempo.
A potem czekaliśmy bardzo długo. Naprawdę bardzo długo. I wtedy zrozumieliśmy, że on naprawdę nie żyje, ponieważ nie można pozostawać w bezruchu przez tak długi czas.

🖇

Forse era morto perché era molto vecchio. Oppure aveva avuto un incidente. A volte succede.
Może umarł, bo był już bardzo stary. Albo miał wypadek. Czasami tak się zdarza.

Comunque non potevamo lasciarlo così.
Tak czy inaczej, nie mogliśmy go tak zostawić.

🖇

Allora abbiamo cominciato a raccogliere dei piccoli rami per costruirgli un riparo. Perché, anche se era morto, bisognava proteggerlo.
Wtedy zaczęliśmy zbierać małe gałązki, żeby zbudować mu schronienie. Ponieważ nawet jeśli nie żył, trzeba było go chronić.

🖇

E abbiamo aggiunto delle foglie. Erano foglie secche, ma abbiamo scelto le più belle. Gialle, rosse, arancioni, di acero, di quercia, di frassino. Abbiamo ricoperto completamente il merlo, era proprio un bel mucchio di foglie.
     E io ho anche messo una pigna in cima.

I dorzuciliśmy trochę liści. Były to suche liście, ale wybraliśmy te najpiękniejsze. Żółte, czerwone, pomarańczowe, z klonu, dębu i jesionu. Całkowicie przykryliśmy kosa, to był naprawdę ładny stos liści.
     A ja położyłem jeszcze szyszkę na samej górze.

🖇

E ci siamo chiesti se avevamo fatto tutto quello che c’era da fare.
     Sembra che quando uno muore ci si riunisca per parlare di lui o per ricordare delle cose della sua vita. Günther ha deciso di leggere una poesia.

I zadaliśmy sobie pytanie, czy zrobiliśmy wszystko, co należało zrobić.
     Wygląda na to, że kiedy ktoś umiera, ludzie gromadzą się, aby o nim rozmawiać lub wspominać chwile z jego życia. Günther postanowił przeczytać wiersz.

Poi siamo rimasti in silenzio per un lungo istante.
Io ho pensato al canto del merlo, e poi siamo andati 
a camminare lungo il torrente.

Potem milczeliśmy przez dłuższą chwilę.
Ja pomyślałem o śpiewie kosa, a potem poszliśmy 
na spacer wzdłuż strumienia.

🖇

Ci siamo chiesti di nuovo se avevamo fatto tutto quello che c’era da fare. Forse si potrebbe dare il suo nome a un posto che ci piace tanto? Così il mer­lo non verrebbe dimenticato. Si continuerebbe a parlare di lui, e sa­reb­be come se fosse ancora qui, almeno un po’.
     All'inizio abbiamo pensato al vecchio ceppo, ma alla fine abbiamo scelto il grande prato.

Zadaliśmy sobie jeszcze raz pytanie, czy zrobiliśmy wszystko, co należało zrobić. Może mo­gli­byśmy nazwać jego imieniem miejsce, które tak bardzo lubimy? Wtedy kos nie zostałby zapomniany. Wciąż by się o nim mówiło i byłoby tak, jakby nadal tu był, przy­naj­mniej trochę.
     Na początku pomyśleliśmy o starym pniu, ale ostatecznie wybraliśmy wielką łąkę.

🖇

Stamattina, con Poc, siamo andati al prato del merlo.
Era sempre giallo e […].

Tego ranka poszliśmy z Pokiem na łąkę kosa.
Była jak zawsze żółta i […].

Olivier Tallec, Sta dormendo?,
przeł. z j. francuskiego Tommaso Gurrieri,
Edizioni Clichy, Firenze 2026.

*

Nauka po Prostu, Mistrzowie śpiewu. Które ptaki
śpiewają najpiękniej? I dlaczego?

[Miejsce 2.: Kos]

piątek, kwietnia 03, 2026

6063. Z oazy (CDXXXIV)  // Panna cotta (CXCIV)

Przyszła w pakiecie skleconym zgodnie z filozofią: zamiast płacić za przesyłkę, dorzucę złociszy i będę miała dwie, bo opłata za przesyłkę to cena połowy dru­giej książki. Jest to operacja typu win-win, bo i kapitalizm, i ja jesteśmy oboje zado­wo­le­ni. To jak kupowanie dwóch słoików majonezu, by trzeci „dostać” za po­ło­wę ceny. Zajączek!

Po tym, jak się już kilka razy chciało zrezygnować ze swojego żywota, gdy wróciła ochota na życie, nie wybrzydza się już co do kształtu, wielkości czy koloru okazji. Chwyta się każdą, choćby najmniejszą.

Un giorno ho avuto un’occasione.
     E apparsa all’improvviso.
     Si comportava come se mi conoscesse,
     come se volesse qualcosa.
Non sapevo perché ci fosse.
“Cosa si fa con un’occasione?”
mi domandai.

Pewnego dnia przytrafiła mi się okazja.
     Pojawiła się nagle.
     Zachowywała się tak, jakby mnie znała,
     jakby czegoś chciała.
Nie wiedziałem, dlaczego tu jest.
„Co się robi z okazją?”
zapytałem samego siebie

🖇

Mi girava intorno, mi sfiorava.
Mi circondava come se volesse afferrarmi.
Cercai di raggiungerla, ma ero indeciso
e mi ritirai.
     Così volò via.

Krążyła wokół mnie, muskała mnie.
Otaczała mnie, jakby chciała mnie schwytać.
Próbowałem po nią sięgnąć, ale byłem niepewny
i się wycofałem.
     Więc odleciała.

🖇

Ci pensai parecchio. Avrei voluto acchiapparla.
Mi resi conto che la desideravo, ma non sapevo
ancora se avrei avuto il coraggio di prenderla.

Długo o tym myślałem. Chciałem ją złapać.
Zdałem sobie sprawę, że tego pragnę, ale wciąż nie wiedziałem,
czy starczy mi odwagi, by po nią sięgnąć.

🖇

Quando mi si presentò un'altra occasione
non ero del tutto sicuro di accettarla,
ma decisi di provare.

Kiedy nadarzyła mi się kolejna okazja,
nie byłem całkiem pewien, czy ją przyjąć,
ale postanowiłem spróbować.

Cercai di prenderla, ma non ci riuscii e caddi.
Próbowałem ją złapać, ale mi się nie udało i upadłem.

🖇

Così, ogni volta che mi si presentava
un’occasione la ignoravo.

Tak więc za każdym razem, gdy nadarzała się
okazja, ignorowałem ją.

🖇

E più ignoravo le occasioni, meno mi si presentavano.
I im bardziej ignorowałem okazje, tym rzadziej mi się one trafiały.

🖇

Finché un giorno mi resi conto che erano del tutto scomparse.
Cominciai a preoccuparmi. “Cosa succederà se non
avrò più nessuna occasione?” pensai.
Aż pewnego dnia zdałem sobie sprawę, że zupełnie zniknęły.
Zacząłem się martwić. „Co się stanie, jeśli nie
będę już miał żadnej okazji?” — pomyślałem.

🖇

Cercavo di comportarmi come se
non mi importasse, ma in verità non era cosi.
Avrei voluto avere un’occasione. Solo che avevo paura,
e non sapevo se sarei stato abbastanza coraggioso.

Starałem się zachowywać tak, jakby
mi nie zależało, ale w rzeczywistości tak nie było.
Chciałem dostać szansę. Tylko że się bałem
i nie wiedziałem, czy będę wystarczająco odważny.

🖇

Poi pensai: “Forse non devo essere sempre coraggioso.
Forse devo solo essere coraggioso al momento giusto”.
     Capii che dipendeva da me.

Potem pomyślałem: „Może nie muszę być zawsze odważny.
Może muszę być odważny tylko w odpowiednim momencie”.
     Zrozumiałem, że to zależy ode mnie.

🖇

Promisi a me stesso che se avessi avuto
un’altra occasione non l’avrei respinta.
Se avessi avuto un'altra occasione
sarei stato pronto.

Obiecałem sobie, że jeśli nadarzy się
kolejna okazja, nie odrzucę jej.
Jeśli dostałbym drugą szansę, / byłbym gotowy.

🖇

Poi, in una giornata apparentemente come le altre,
vidi qualcosa brillare in lontananza.
     “Che sia la mia occasione?” mi dissi speranzoso.

Potem, w dniu pozornie takim jak inne,
zobaczyłem coś błyszczącego w oddali.
     „Czy to moja szansa?” — zapytałem sam siebie z nadzieją.

🖇

Dovevo scoprirlo. Corsi all’impazzata
verso la mia occasione.

Musiałem się o tym przekonać. Pędziłem jak szalony
w stronę mojej szansy.

🖇

Non che non avessi paura. Ma il mio entusiasmo
era più forte di tutti i miei timori.

Nie, żebym się nie bał. Ale mój entuzjazm
był silniejszy niż wszystkie moje lęki.

🖇

Man mano che mi avvicinavo, mi rendevo conto
che era davvero una grande occasione.

Im bardziej się zbliżałem, tym bardziej docierało do mnie,
że to naprawdę wielka szansa.

E questa volta ero pronto. Allungai le braccia
e l’afferrai. La tenni con tutta la mia forza.

I tym razem byłem gotowy. Rozpostarłem ramiona
i ją chwyciłem. Trzymałem ją z całych sił.

🖇

Adesso so che quando ci si ritira si perde
qualcosa. Ci sono cosi tante cose che voglio
vedere, che voglio scoprire.

Teraz już wiem, że kiedy się wycofujemy, tracimy
coś. Jest tyle rzeczy, które chcę
zobaczyć i które chcę odkryć.

🖇

E quindi, che cosa si fa con un’occasione?
     La si prende! Perché potrebbe essere l’inizio
     di qualcosa di incredibile.

Więc co się robi z okazją?
     Łapie się ją! Bo może być początkiem
     czegoś niesamowitego.

Kobi Yamada, Che occasione!, ilustr. Mae Besom,
przeł. z j. angielskiego Marinella Barigazzi,
Nord-Sud Edizioni, Milano 2018.

sobota, marca 28, 2026

6055. Z oazy (CDXXXI)  // Panna cotta (CXCI)

Gdy prawie miesiąc temu Kaan otrzymała tę książkę, przypomniało mi się, że znam tę kreskę i ten sposób łączenia słów w piękno. Niedźwiadek dający krecikowi sto­krot­kę był tego dnia wisienką na torcie wrażeń. Gdy tylko wróciłam do domu, klik, klik, czy ta lektura ukazała się w języku włoskim? Tak! Klik, klik i czekanie. Do­kład­nie tydzień temu z paczkomatu przyniósł ją Sadownik i dopóki nie dopadł mnie wi­rus, nie było na dzielni szczęśliwszej osoby niż ja.

Prawie całą tę historię muszę tu pod ręką mieć, ale jeden obrazek — z tłuściutkim robaczkiem — nabrał dziś dla mnie szczególnego znaczenia, ilustrując moje do­świad­cze­nie, i wy­rwał się do działu bez książek.

Liczba języków, sprawdziłam, w których można mieć tę książkę przyprawia o zawrót głowy, ale również zachwyca; w końcu nie wszyscy chcą czytać po polsku, włosku czy angielsku.

La gratitudine non la si possiede, la si impara e la si sviluppa col tem­po. È un’abilità che acquisiamo con la vita. […]  Puoi coltivare la ca­pa­ci­tà di fare una pausa, di guardarti attorno, di lasciarti sorprendere e ral­le­gra­re dal mondo che ti circonda.
Wdzięczności się nie posiada, uczymy się i rozwijamy ją z czasem. To umiejętność, którą nabywamy wraz z doświadczeniem życiowym. […] Możesz pielęgnować w sobie umiejętność zatrzymania się, rozejrzenia wokół, pozwolenia światu, by Cię zaskakiwał i cieszył.

La vita è un dono. Ed è per te.
Życie to dar. I jest dla ciebie.

Le cose migliori della vita spesso non sono materiali. Si tratta di esperienze vissute, emozioni provate, relazioni create. Sono queste le cose che più bril­lano nella nostra memoria. Ed è proprio quando ci sentiamo grati che ri­usciamo […]  ad apprezzare i momenti più preziosi.
Najlepsze rzeczy w życiu często nie są materialne. To przeżyte doświadczenia, odczuwane emocje, tworzone relacje. To właśnie one najjaśniej błyszczą w naszej pa­mię­ci. I to właśnie wtedy, gdy czujemy wdzięczność, […] potrafimy docenić najcenniejsze chwile.

🖇

Guarda attentamente. Le cose straordinarie
sono nascoste in quelle quotidiane. Solo
quando apprezzi qualcosa
cominci a vederlo davvero
.

Patrz uważnie. Rzeczy nadzwyczajne
są ukryte w tych codziennych. Dopiero
gdy coś cenisz,
zaczynasz to naprawdę widzieć
.

🖇

Pensa a ciò che ti fa sorridere. L’abbraccio di un amico. Un atto di com­passione. Una risata contagiosa. Un fiore che sboccia. La vita ti offre infinite meraviglie.
Pomyśl o tym, co sprawia, że się uśmiechasz. Uścisk przyjaciela. Akt współczucia. Zaraźliwy śmiech. Rozkwitający kwiat. Życie oferuje Ci nieskończone cuda.

Sii presente. Assapora ogni piccola gioia. Rischi di perderti ciò che c'è mentre rimpiangi ciò che potrebbe esserci stato o ti preoccupi per ciò che potrebbe esserci.
Bądź obecny. Smakuj każdą małą radość. Ryzykujesz, że stracisz to, co jest teraz, żałując tego, co mogło być, lub martwiąc się o to, co może nadejść.

🖇

Ama liberamente, apertamente, senza limiti.
Più condividi amore, più avrai amore.

Kochaj swobodnie, otwarcie, bez granic.
Im więcej miłości dajesz, tym więcej jej masz.

🖇

Semplifica. La felicità ha bisogno di poco.
Upraszczaj. Szczęście potrzebuje niewiele.

🖇

Condividi i tuoi doni e aiuta gli altri a scoprire i loro.
Dziel się swoimi darami i pomagaj innym odkrywać ich własne.

🖇

Ognuno di noi deve incoraggiare la crescita dell'altro. Non sot­to­valutare mai il potere di una parola gentile. C'è sempre un modo per dare, dire o fare col cuore.
Każdy z nas powinien wspierać rozwój innych. Nigdy nie lekceważ po­tę­gi do­bre­go słowa. Zawsze znajdzie się sposób, by dawać, mówić lub czynić prosto z serca.

🖇

Sii la ragione per cui gli altri credono nella bontà delle persone. Ogni atto di gentilezza che compi nei confronti di qualcuno diventa una parte di loro, e di te.
Bądź powodem, dla którego inni wierzą w dobroć ludzi. Każdy akt życzliwości, jaki oka­zu­jesz drugiemu człowiekowi, staje się częścią jego i Ciebie.

🖇

Sii presente per gli altri. Le persone buone aiutano
altre persone buone a restarlo.

Bądź obecny dla innych. Dobre osoby pomagają
innym dobrym osobom takimi pozostać.

🖇

Sii orgoglioso della tua resilienza. Riconosciti il merito di essere riuscito a superare tutti quei momenti difficili quando credevi che non ce l’avre­sti fatta.
Bądź dumny ze swojej odporności. Doceń siebie za to, że udało Ci się przetrwać te wszyst­kie trudne chwile, w których wydawało ci się, że nie dasz rady.

🖇

Parlati con parole che nutrono, perché sei sempre in ascolto.
Mów słowami, które karmią, bo zawsze siebie słyszysz.

🖇

Ammira la bellezza e il valore degli altri senza dubitare dei tui.
Podziwiaj piękno i wartość innych, nie wątpiąc we własne.

🖇

Cerca un bisogno. Trova un problema. Rispondi in una maniera che sia significativa per te. Fai tu quella differenza in grado di cambiare le cose per il meglio.
Dostrzeż potrzebę. Zauważ problem. Odpowiedz na niego w sposób, który ma dla Ciebie znaczenie. To Ty bądź tą różnicą, która jest w stanie zmieniać rzeczy na lepsze.

🖇

Senti il suolo, annusa l’aria, tocca la luce, nutriti di cielo.
Non sei soltanto una parte della natura, anche la natura è parte di te.

Poczuj grunt, wdychaj powietrze, dotknij światła, karm się niebem.
Nie jesteś tylko częścią natury, również natura jest częścią ciebie.

🖇


Przeżywaj przygody. Poznawaj miejsca. Szukaj
wszystkich cudów świata, jakie tylko potrafisz sobie wyobrazić.

🖇

Ama con tutto te stesso, perché
l’amore non merita nulla di meno.

Kochaj całym-całą sobą, bo
miłość nie zasługuje na nic mniej.

🖇

Poni domande degne della tua attenzione. Cosa ti rende felice?
Come puoi aiutare l’altro? Cosa apprezzi di più dell’essere vivo?
Per che cosa sei grato?

Zadawaj pytania godne Twojej uwagi. Co czyni Cię szczęśliwym?
Jak możesz pomóc drugiemu człowiekowi? Co najbardziej cenisz w tym, że żyjesz?
Za co jesteś wdzięczny?

🖇

Questa giornata non si ripeterà mai.
Ogni cosa è un’esperienza unica e irripetibile.
Ringrazia per questo mo­mento. E questo momento.
E quest’altro momento. E tutti i momenti che verranno.

Ten dzień już nigdy się nie powtórzy. / Wszystko jest doświadczeniem jedynym i niepowtarzalnym. / Podziękuj za tę chwilę. I za tę chwilę. / I za tę kolejną. I za wszyst­kie chwile, które nadejdą.

Kobi Yamada, Apri il tuo cuore. Come vivere
ogni attimo al meglio
, ilustr. Charles Santoso,
przeł. z j. angielskiego Alice Pascutti,
Mondadori Libri, Milano 2024.