Jakiś czas temu Neska poprosiła mnie o rekomendacje książkowe dla osóbek czytających 4+. Wagę tego typu zapytań znam, „dzieciów” zawieść nie wolno, więc na tył głowy wrzuciłam prośbę, niech się mieli.
Dokładnie dwa tygodnie temu przypomniało mi się, że Wiewiór. Sprawdziłam, cztery znane mi Jego przygody wydano również po polsku. Podesłałam Nesce okładki. Po godzinie coś mnie tknęło. Klik, klik. Sprawdziłam. Są! Dwie nowiutkie, ale tylko pierwsza z nich w przekładzie. Użebrałam Sadownika, by mocy swych użył i zakupił. Zakupił! W piątek jako imieninionek, wisienka na torcie, zapowiedź zachwytu wjechała ta książka na mój stoliczek.
Piękna. Pełna subtelności w kresce i zdaniach, zauważalnych dopiero przy nastym przewracaniu kolejnych stron. I znów piękna, i mądra. Oswaja nieoswajalne, ujmuje w słowa sposób, w jaki obrabiamy znany nam rąbek niepojmowalnego. I ma, w zależności od przyjętej perspektywy, albo za mało o jedno zdanie, albo za dużo o jedną ilustrację i siedem słów. Ta właśnie ta druga perspektywa zarządziła, że zabraknie tu owej ostatniej ilustracji i ostatnich siedmiu słów tej opowieści. Dopiero teraz, z tej perspektywy, jest dobrze.

A me e Poc piace tanto sederci sul vecchio ceppo
a guardare gli uccelli che volano a tutta velocità.
Poc i ja, bardzo lubimy siadać na starym pniu
i patrzeć na ptaki latające z pełną prędkością.
🖇
E quando ci siamo stufati prendiamo il sentiero del prato giallo,
per andare ad ascoltare il nostro uccello preferito, il merlo.
A gdy już jesteśmy znudzeni, idziemy ścieżką żółtej łąki,
aby posłuchać naszego ulubionego ptaka, kosa.

Ma oggi non c’era.
Ale dziś go nie było.
🖇

Lo abbiamo cercato dappertutto, anche vicino al torrente.
Szukaliśmy go wszędzie, nawet w pobliżu strumienia.

Non era da nessuna parte.
Nigdzie go nie było.
🖇

Alla fine l’abbiamo trovato sul sentiero.
W końcu znaleźliśmy go na ścieżce.
🖇
Era sdraiato, tutto tranquillo.
Non avevamo mai visto un uccello così da vicino.
Leżał sobie, zupełnie spokojny.
Nigdy nie widzieliśmy ptaka z tak bliska.

Probabilmente dormiva.
E allora ci siamo seduti in silenzio, ad aspettare che si svegliasse.
Prawdopodobnie spał.
Usiedliśmy więc w ciszy, czekając, aż się obudzi.
🖇
Ci siamo presi tutto il tempo per osservarlo bene, abbiamo guardato con attenzione tutte le sue piume.
Erano nere, quasi blu, e non avevamo il coraggio di toccarle.
Probabilmente dormiva da parecchio. Abbiamo pensato che forse era meglio fare un po’ di rumore per svegliarlo.
Mnóstwo czasu dobrze mu się przyglądaliśmy, uważnie obejrzeliśmy wszystkie jego pióra. Były czarne, prawie granatowe, nie mieliśmy odwagi ich dotykać. Prawdopodobnie spał już od dłuższego czasu. Pomyśleliśmy, że może lepiej zrobić trochę hałasu, żeby go obudzić.

🖇
Abbiamo cominciato a sussurrare: «Uccello? Huhu, uccello? Dormi?».
E poi abbiamo battuto le mani, e alla fine abbiamo urlato
[…].
Ma non è successo niente, non è volato via.
Zaczęliśmy szeptać:
— Ptaszku? Huhu, ptaszku? Śpisz?
Potem klaskaliśmy, a w końcu krzyczeliśmy […].
Ale nic się nie stało, nie odleciał.
🖇
Non sapevamo più cosa fare, e così siamo andati a cercare Günther.
Nie wiedzieliśmy już, co robić, więc poszliśmy szukać Günthera.
🖇
Günther ha avuto un’idea: ha detto che bisognava buttarlo in aria perché si rimettesse a volare.
Ma era un po’ troppo pesante, e io non capivo proprio come si potesse fare a portarlo in cima a un albero per aiutarlo a volare.
E poi lui continuava a non muoversi.
Günther wpadł na pomysł: powiedział, że trzeba podrzucić kosa w górę, żeby znowu zaczął latać. Ale był trochę za ciężki i zupełnie nie rozumiałem, jak można by go zanieść na sam czubek drzewa, żeby pomóc mu polecieć.
A kos wciąż się nie ruszał.
🖇
È in quel momento che Poc ha detto che forse era morto.
I w tym momencie Poc powiedział, że może on nie żyje.
🖇

Ma Günther non era d’accordo, perché quando uno canta così bene e ha delle piume così belle non può morire. È impossibile.
Ale Günther się nie zgadzał, bo kiedy ktoś tak pięknie śpiewa i ma tak cudowne pióra, to nie może umrzeć. To niemożliwe.

🖇
Cosa si poteva fare?
Sembra che quando si è morti si diventa freddi e invece da vivi si è tutti caldi.
Lui era tiepido.
Forse era solo mezzo morto.
Co można było zrobić?
Wygląda na to, że kiedy się umiera, człowiek staje się zimny, a za życia jest się ciepłym. On był letni.
Może był tylko w połowie martwy.
🖇
E poi abbiamo aspettato parecchio. Davvero parecchio.
E allora abbiamo capito che era completamente morto, perché non si può restare immobili per così tanto tempo.
A potem czekaliśmy bardzo długo. Naprawdę bardzo długo. I wtedy zrozumieliśmy, że on naprawdę nie żyje, ponieważ nie można pozostawać w bezruchu przez tak długi czas.

🖇
Forse era morto perché era molto vecchio.
Oppure aveva avuto un incidente.
A volte succede.
Może umarł, bo był już bardzo stary. Albo miał wypadek. Czasami tak się zdarza.
Comunque non potevamo lasciarlo così.
Tak czy inaczej, nie mogliśmy go tak zostawić.
🖇
Allora abbiamo cominciato a raccogliere dei piccoli rami per costruirgli un riparo.
Perché, anche se era morto, bisognava proteggerlo.
Wtedy zaczęliśmy zbierać małe gałązki, żeby zbudować mu schronienie. Ponieważ nawet jeśli nie żył, trzeba było go chronić.

🖇
E abbiamo aggiunto delle foglie.
Erano foglie secche, ma abbiamo scelto le più belle.
Gialle, rosse, arancioni, di acero, di quercia, di frassino.
Abbiamo ricoperto completamente il merlo, era proprio un bel mucchio di foglie.
E io ho anche messo una pigna in cima.
I dorzuciliśmy trochę liści. Były to suche liście, ale wybraliśmy te najpiękniejsze. Żółte, czerwone, pomarańczowe, z klonu, dębu i jesionu. Całkowicie przykryliśmy kosa, to był naprawdę ładny stos liści.
A ja położyłem jeszcze szyszkę na samej górze.

🖇
E ci siamo chiesti se avevamo fatto tutto quello che c’era da fare.
Sembra che quando uno muore ci si riunisca per parlare di lui o per ricordare delle cose della sua vita.
Günther ha deciso di leggere una poesia.
I zadaliśmy sobie pytanie, czy zrobiliśmy wszystko, co należało zrobić.
Wygląda na to, że kiedy ktoś umiera, ludzie gromadzą się, aby o nim rozmawiać lub wspominać chwile z jego życia. Günther postanowił przeczytać wiersz.
Poi siamo rimasti in silenzio per un lungo istante.
Io ho pensato al canto del merlo, e poi siamo andati
a camminare lungo il torrente.
Potem milczeliśmy przez dłuższą chwilę.
Ja pomyślałem o śpiewie kosa, a potem poszliśmy
na spacer wzdłuż strumienia.

🖇
Ci siamo chiesti di nuovo se avevamo fatto tutto quello che c’era da fare.
Forse si potrebbe dare il suo nome a un posto che ci piace tanto?
Così il merlo non verrebbe dimenticato.
Si continuerebbe a parlare di lui, e sarebbe come se fosse ancora qui, almeno un po’.
All'inizio abbiamo pensato al vecchio ceppo, ma alla fine abbiamo scelto il grande prato.
Zadaliśmy sobie jeszcze raz pytanie, czy zrobiliśmy wszystko, co należało zrobić. Może moglibyśmy nazwać jego imieniem miejsce, które tak bardzo lubimy? Wtedy kos nie zostałby zapomniany. Wciąż by się o nim mówiło i byłoby tak, jakby nadal tu był, przynajmniej trochę.
Na początku pomyśleliśmy o starym pniu, ale ostatecznie wybraliśmy wielką łąkę.

🖇
Stamattina, con Poc, siamo andati al prato del merlo.
Era sempre giallo e […].
Tego ranka poszliśmy z Pokiem na łąkę kosa.
Była jak zawsze żółta i […].
Olivier Tallec, Sta dormendo?,
przeł. z j. francuskiego Tommaso Gurrieri,
Edizioni Clichy, Firenze 2026.


*
Nauka po Prostu, Mistrzowie śpiewu. Które ptaki
śpiewają najpiękniej? I dlaczego?
[Miejsce 2.: Kos]
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz