5983. Świąteczny czas (VIII) // Z oazy (CDX)

Jeszcze tylko chwila i będę mogła zamknąć świąteczny czas. Odłożyć końcówkę ro­ku 2025. Odstawić na półkę otrzymane gwiazdkowo książki.

W moim czytelniczym uniwersum dwieście jeden książek później, mając jedno­cześ­nie z tyłu głowy, że czwarta książka Autora wciąż na mnie czeka. Czeka, bo nie jest o tej wspaniałej parze.

Tej książki nie trzeba czytać od deski do deski. Można otworzyć w do­wol­nym miej­scu, rzucić okiem tylko na jedną stronę i… gotowe! Jest się ugotowanym, to znaczy poruszonym… do trzewi.

‘Who are you...deep inside?’ asked Big Panda.
Tiny Dragon looked out over the crumbling ruins.
‘I don’t remember.’

🖇

‘It’s hard to find your way looking behind you,’ said Big Panda.
‘The path forward begins in the present.’

🖇

‘Does my past control my future?’ asked Tiny Dragon.
‘It doesn't have to,’ said Big Panda. ‘It’s you who steers
the boat, not the wake it leaves behind.’

🖇

Bringing too much of the past with you can make it
very difficult to move forwards.

🖇

‘Do you ever wonder what might have been?’
asked Tiny Dragon.
‘No,’ said Big Panda.
‘There is a peace in knowing it could not
have happened any other way.’

🖇

So much ruin, so much loss,
yet still...so much beauty.

From the ancient ruins a tree took root.
Even in loss, life finds a way.

🖇

Big Panda took Tiny Dragon's hand in his huge paw.

‘It is a wonderful thing to enjoy this world, to try
new things, to push yourself, and succeed and fail.
But none of these things will make you any more
than you are right now.

Growth is not about becoming someone else,
but unfolding who you’ve always been.’

🖇

‘How are you so kind to everyone we meet?’
asked Tiny Dragon.

‘I try to remember that each person is
facing a struggle I cannot see,’ said Big Panda.
‘Then it’s not so difficult.’

🖇

‘I’ll never get it,’ huffed Tiny Dragon,
about to smash it on the ground.

‘Peace doesn’t come from avoiding things that
make you upset or angry,’ said Big Panda,
‘but from facing those things again and again,
and doing your best to choose peace each time.’

🖇

‘I know you’re scared,’ said Big Panda.
‘You cannot help that. But you have chosen not to let
fear stop your journey and that shows great courage.’

🖇

Life is like a pot of tea.
Sometimes it’s too much for one person.
Share it if you can.

🖇

‘How is it you never seem worried?’ asked Tiny Dragon.

‘I have worried about many things in my life,’
said Big Panda, ‘and few of them ever came to pass.
When you realize that, it makes it much easier to let
the world play out as it wants to.’

Tiny Dragon took a deep breath and felt the beginnings
of a new faith in the world as he stepped out into
the light of day.

🖇

Tiny Dragon searched and searched
but couldn’t find
what he was looking for.

‘Perhaps it’s already inside you?’
suggested Big Panda.

🖇

A leaf never falls in the wrong place.  

🖇

Tiny Dragon was alone,
but he did not distract himself.
Instead, he sat with himself,
and slowly but surely,
began to find himself.

🖇

‘I wish I had a shell to hide in sometimes,’
said Tiny Dragon.

‘It’s very useful, said the tortoise,
but I’ve found that, now and then, you have to stick
your neck out to get where you want to go.’

🖇

What seems hopeless one day
can look slightly different the next.

James Norbury, A Beautiful World,
Michael Joseph, London 2025.
(wyróżnienie własne)

‘This place is unbelievable’, gasped Tiny Dragon.

(tamże)

5982. Świąteczny czas (VII) // Z oazy (CDIX)

alternatywny tytuł wpisu:
5982. Panna cotta (CLXXXVI)

Czwarta ze sprezentowanych mi bożonarodzeniowych książek. Moja pierwsza wło­ska ilustrowana dla dorosłych. Nie zniosłabym tej historii, gdyby bohater był czło­wie­kiem — zajeżdżałoby mi zbyt mocno ściemą lajfkołczingu, ekspresowym majnd­fòlnessem i przy­mu­sem rozwoju za wszelką cenę, by uniknąć psychologicznego fomo.

Na szczęście pierwsze skrzypce gra piękny sierściuch, więc rozpływałam się nad każdą ilustracją. Zwierzęciu daję wiarę, bo wie.

Capy è un capibara, comparso nel mio giardino. Non so da dove sia arrivato, so solo che si è stabilito qui e io l’ho lasciato fare. […]
     Bruno, l’umano di Capy
Capy to kapibar, który pojawił się w moim ogrodzie. Nie wiem, skąd przy­był, wiem tylko, że się tu zadomowił, a ja mu na to pozwoliłem. […]
     Bruno, człowiek Capy’iego

🖇 🖇

L’arte di non fare assolutamente nulla.
Sztuka nierobienia absolutnie niczego.

Ma io sono produttivo.
Sto producendo calma.
Ale ja jestem produktywny. / Produkuję spokój.

🖇

Non fare nulla non è perdere tempo,
ma concedersi il lusso di esistere
nel senso più pieno del termine.
Nicnierobienie to nie marnowanie czasu,
lecz pozwalanie sobie na luksus istnienia
w pełnym tego słowa znaczeniu.

🖇

La calma in mezzo al caos.
Spokój w środku chaosu.

Il problema non è il caos, ma pensare che tu debba farci qualcosa.
Problemem nie jest chaos, lecz myślenie, że musisz coś z nim zrobić.

🖇

Il rispetto sacro per la pausa caffè.
Święty szacunek dla przerwy na kawę.

Se non hai tempo per il cafte, non hai tempo per la vita.
Jeśli nie masz czasu na kawę, nie masz czasu na życie.

🖇

La bellezza di non arrivare in cima.
Piękno nieosiągania szczytu.

A volte la cima non è il vero punto di arrivo.
Czasami szczyt nie jest prawdziwym celem podróży.

🖇

La gratitudine per i piccoli piaceri.
Wdzięczność za małe przyjemności.

A volte la felicità ha la forma di una banana dolce.
Niekiedy szczęście ma kształt słodkiego banana.

🖇

Abbracciare chi amiamo.
Przytulać tych, których kochamy.

🖇

Accarezzare un animale...
Pogłaskać jakieś zwierzę…

...e farsi accarezzare.
…i dać się pogłaskać.

🖇

La gratitudine ci costringe a concentrarci sugli aspetti belli della nostra esistenza. Questo non vuol dire ignorare i problemi, significa sempli­ce­mente decidere come affrontarli.
Wdzięczność zmusza nas do skupienia się na pięknych stronach naszej egzystencji. Nie oznacza to ignorowania problemów, lecz po prostu decydowanie o tym, jak stawić im czoła.

🖇

Respirare con consapevolezza.
Świadomie oddychać.

Essere vivi è già un ottimo inizio.
To, że żyjemy, to już świetny początek.

🖇

Arrampicarsi su un albero (e abbracciarlo).
Wspiąć się na drzewo (i je przytulić).

🖇

Distendersi sull’erba e guardare le nuvole...
Rozciągnąć się na trawie i patrzeć na chmury…

...o le stelle.
…lub na gwiazdy.

🖇

Ricorda che anche il più piccolo fiore ha il suo tempo e il suo spazio. Fermati un attimo, ascolta il vento, osserva un albero.
     La natura ci insegna che tutto ha un ritmo e un senso.
Pamiętaj, że nawet najmniejszy kwiatek ma swój czas i swoją przestrzeń. Zatrzymaj się na chwilę, posłuchaj wiatru, przyjrzyj się drzewu.
     Natura uczy nas, że wszystko ma swój rytm i sens.

🖇

Guardare il mondo come se fosse la prima volta.
Patrzeć na świat tak, jakby to był pierwszy raz.

🖇

Perdersi, e godersi l’avventura.
Zgubić się i cieszyć się przygodą.

Sarà bellissimo arrivare dove non sapevamo di dover andare!
Będzie pięknie dotrzeć tam, gdzie nie wiedzieliśmy, że mamy dojść!

🖇

Decidere cos’è arte per noi.
Decydować o tym, co jest dla nas sztuką.

🖇

Stare vicino a chi è più in gamba di noi.
E imparare.
Trzymać się blisko tych, którzy są od nas lepsi. / I uczyć się.

🖇

La lentezza come superpotere.
Powolność jako supermoc.

Calma, possiamo prendere il prossimo...
Spokojnie, możemy pojechać następnym…

🖇

Bravo, Bruno. Per abbracciare la filosofia capibara,
devi sentirti capibara!
Brawo, Bruno. Aby przyjąć filozofię kapibary,
musisz poczuć się jak kapibara!

🖇

Le persone con cui condividi il tuo tempo libero devono avere una ca­rat­teristica importantissima: devono farti ridere.
Ludzie, z którymi dzielisz swój wolny czas, muszą mieć jedną bardzo ważną cechę: muszą cię rozśmieszać.

Lorenza Bernardi, Filosofia Capibara, ilustr. Lucia Carlini,
Editrice Il Castoro, Milano 2025.

5981. Świąteczny czas (VI) // Z oazy (CDVIII)

alternatywny tytuł wpisu:
5981. Panna cotta (CLXXXV)

Wszelkie świąteczne niedogodności wynagradzały i wciąż wynagradzają mi otrzy­ma­ne prezenty. Po raz pierwszy w moim życiu dostałam sześć wyczekanych książek.

Jakiś czas temu Sadownik, przynosząc cieniutką włoską książeczkę z paczkomatu, teatralnie pogroził palcem i oświadczył, że tak chude iesbeeny nie wchodzą już w grę, mam czytać grubsze dla większych „dzieciów”. Ale co zrobić z ulubionymi bohaterami? Porzucić? Nie czekać na nowe ich przygody? Nie ma mowy! Mikołaj nie mógł protestować, zamawiając dla mnie tę książkę, a ja już w wigilijny wieczór przeczytałam tę historię dwa razy, płacząc ze śmiechu. Uwielbiam tę parę przyjaciół.

Skrzydło anioła
Za moim ciemnym oknem
Śnieg
   — Anne Perrier

U nas? Też zasypało. Wciąż sypie. Wylinka anielskich skrzydeł…

Quella notte era nevicato tanto. Adesso l’orso e la donnola
avevano un sacco da fare.
Tej nocy spadło dużo śniegu. Teraz niedźwiedź i łasica mieli mnóstwo do roboty.

🖇

«Chi!» gridò la donnola. «Mi hai tirato la neve addosso!
Che ne diresti di chiedermi scusa?»
     — Ej! — krzyknęła łasica. — Rzuciłeś we mnie śniegiem! Może byś mnie tak przeprosił?

«Non l’ho mica fatto apposta», borbottò l’orso.
     — Przecież nie zrobiłem tego specjalnie — wymamrotał niedźwiedź.

«Ma non importa!» disse la donnola. «Se ricopri qualcuno di neve in questo modo, devi chiedere scusa. E cosi che si fa!»
     — Ale to nieważne! — powiedziała łasica. — Jeśli kogoś tak zasypujesz śniegiem, musisz prze­prosić. Tak się po prostu robi!

🖇

«Ma io non me ne sono neanche accorto», farfugliò l’orso.
     «Altrimenti mi sarei subito...»
     — Ale ja nawet tego nie zauważyłem — wydukał niedźwiedź. / — W przeciwnym razie od razu bym…

«Ho gridato AHI», lo interruppe la don­no­la, «l’hai sentito benissimo».
     «Ma non ti sei mica fatta male» ri­spo­se l’orso.
     «Tu questo non puoi saperlo», disse la donnola. «Non sei tu che hai ricevuto una valanga di neve in faccia! Avrei po­tu­to anche rompermi qualcosa!»
     — Krzyknęłam AŁA! — przerwała mu łasica. — Słyszałeś to bardzo dobrze.
     — Ale przecież nic ci się nie stało — odpo­wie­dział niedźwiedź.
     — Tego nie możesz wiedzieć — odparła łasica. — To nie ty dostałeś śniegiem prosto w twarz! Mogłam sobie nawet coś złamać!

🖇

«E allora sarebbe stata colpa tua! Lo vedi che cosa sto facendo qui. Devi stare attenta a dove ti metti. Non ho mica gli occhi sulla schiena!»
I wtedy byłaby to twoja wina! Widzisz przecież, co tutaj robię. Musisz uważać, gdzie stajesz. Nie mam przecież oczu z tyłu głowy!

«Senti, basta che mi chiedi scusa, e siamo di nuovo amici.»
     — Słuchaj, wystarczy, że mnie przeprosisz i jesteśmy znów przyjaciółmi.

🖇

«Chiedere scusa non è difficile. Vedrai, dopo ti sentirai subito meglio. Guarda, ti mostro come si fa.»
     — Przeprosić nie jest trudno. Zobaczysz, po­tem natychmiast poczujesz się lepiej. Popatrz, pokażę ci, jak to się robi.

🖇

«Mi dispiace di averti inavvertitamente […]  Visto? È facilissimo. Adesso tocca a te.»
     — Przykro mi, że niechcący […]. Widzisz? To arcyproste. Teraz twoja kolej.

🖇

«Scuuuusaaa!»
     — Przeeepraaaszaaam!

«Hai ragione! Chiedere scusa è persino divertente!»
     — Masz rację! Przepraszać jest nawet zabawnie!

«Ma sei matto? Cosi era troppo forte!»
     — Porąbało cię? To było za mocne!

🖇

«E comunque, queste non erano vere scuse! Devono venire dal cuore!»
     — A tak w ogóle, to nie były prawdziwe przeprosiny! Muszą płynąć prosto z serca!

«Mi dispiace!»
     — Przepraszam!

🖇

🖇

In quel momento arrivò la volpe, che passava di lì per caso. «Ma cosa state facendo?» chiese.
W tym momencie pojawiła się lisica, która przechodziła tamtędy przez przypadek.
     — Co wy robicie? — zapytała.

«Non lo vedi?» risposero l’orso e la don­no­la, «Stiamo facendo pace!».
     — Nie widzisz? — odpowiedzieli niedźwiedź i łasica. — Godzimy się!

🖇

La volpe non sapeva che dire. «Voi due siete fuori di testa.» L’orso e la donnola si guardarono. «Chi!» esclamarono, «Come ti permetti?». «Questo è troppo!»
Lisica nie wiedziała, co powiedzieć.
     — Wy dwoje jesteście szurnięci.
     Niedźwiedź i łasica spojrzeli na siebie.
     — Co?! — wykrzyknęli. — Jak śmiesz? Tego już za wiele!

«Non puoi dire una cosa del genere! Devi chiederci subito scusa!»
     — Nie możesz mówić czegoś takiego! Musisz nas natychmiast przeprosić!

🖇

«Non è difficile. E dopo ti sentirai molto meglio. Adesso ti mostriamo come si fa.»
     — To nie jest trudne. A po­tem poczujesz się dużo lepiej. Teraz pokażemy, ci jak to się robi.

Jörg Mühle, Non l'ho fatto apposta!,
z j. niemieckiego Giulia Genovesi,
Terre di mezzo editore, Milano 2025.

5980. Lecząc alergię dźwiękiem

Można być ciepłym w bli­skich relacjach, a zarazem ra­dy­kal­nym sa­motni­kiem z alergią na rodzinne święta, związki małżeńskie i inne społeczne formy bliskości.
   — Jarosław Czechowicz

[w:] Katarzyna Tubylewicz, Wolności moja. Książka
o poszukiwaniu, Wielka Litera, Warszawa 2024.

*

Good Vibes Tribe 11:11, I’m Not What Happened to Me.

each step I take, I shift, I rise
the past dissolves before my eyes

*

[suplement 1.1.2026]

fot. Saxifraga, fragment.
 

Zwijam zeszły rok w węzeł starych nagłówków
— ta róża nie zakwitnie.

Adrienne Rich, Fenomenologia gniewu. 21 wierszy politycznych,
przeł. Jakub Głuszak, Magdalena Kleszczewska, Magdalena Kunz,
Biuro Literackie, Kołobrzeg 2025.

5979. Świąteczny czas (V) // Z oazy (CDVII)

alternatywny tytuł wpisu:
5979. Panna cotta (CLXXXIV)

W mojej sprawie Mikołaj nie musiał się głowić. Odebrano mu prawo głosu, dostał listę tytułów. Nie biegał po drogeriach, nie wybierał świecidełek, nie łamał sobie głowy, był tylko odrobinę zdegustowany, że w moim przypadku wystarczy zrobić klik, klik i poczekać.

Sprawdzając informacje o wydawcy, dowiedziałam się, że ta książka ukazała się dwa dni przed śmiercią Heniutki. Zamówiłam ją u Mikołaja z tęsknoty, z potrzeby po­by­cia z tym wszystkim, co ukryte w kresce i słowach zapisanych w tej opowieści o mi­ło­ści, która trwa wiecznie, by pławić się we wspomnieniu psich kłaczków.

Okładkowa ilustracja — za każdym razem, gdy na nią patrzę — natychmiast przy­po­mi­na mi za­trzy­ma­ną w pi­kse­lach kudłatą chwilę, gdy wszystko było jeszcze przed nami.

A opowieść? Chwyta za osierocone serce mocno, bardzo mocno. Kreska robi to sa­mo, równie mocno.

Tutti noi, grandi o piccoli, siamo pieni di domande, di pensieri, di dubbi. A volte ci sentiamo soli. A volte abbiamo solo bisogno di qualcuno che ci ascolti.
My wszyscy, dorośli czy dzieci, jesteśmy pełni pytań, myśli i wątpliwości. Czasami czujemy się samotni. Czasami potrzebujemy tylko kogoś, kto nas wysłucha.

Jake

🖇 🖇

🖇

     — […]  Vuoi essere mia amica?
     — Ma non so come si fa.
           — […] Chcesz być moją przyjaciółką?
           — Ale nie wiem, jak to się robi.

           — A ja tak.

🖇

     — Da dove comincio?
           — Gdzie zacząć?

     — Intanto prova a dirmi co ti senti?
           — Na razie spróbuj powiedzieć mi, jak się czujesz?

🖇

I pensieri migliori, sai,
vengono passeggiando.
Usciamo? Ti va?
Wiesz, najlepsze myśli
przychodzą podczas spacerowania.
Wychodzimy? Masz chęć?

🖇

Ricordati che non stai
sbagliando, stai imparando.
Pamiętaj, że nie popełniasz błędu, tylko się uczysz.

🖇

miłość / przyjaźń / mądrość / dom /odwaga

— W którą stronę idziemy?  
— Niekiedy potrzebujemy tylko wybrać drogę,  
żeby odkryć, dokąd nas zaprowadzi.  

🖇

— Nikt nie może robić wszystkiego sam.  
Wszyscy, wcześniej lub później, potrzebujemy pomocy.  

🖇

— A jeśli nie wiem, gdzie zacząć?  
— Spróbuj wybrać małą rzecz i zacznij od niej.  

🖇

     — Tutto cambia?
     — Molte cose cambiano. Ma spesso è bello.
           — Wszystko się zmienia?
           — Wiele rzeczy się zmienia. Ale często jest to piękne.

🖇

Non preoccuparti delle cose 
che non sono ancora successe.
Nie martw się rzeczami,
które jeszcze się nie wydarzyły.

🖇

Zawsze można znaleźć szczęście.
Poszukamy go razem.

🖇

     — Che differenza c’è tra apprezzare e amare qualcosa?
           — Jaka jest różnica między podziwianiem a kochaniem czegoś?

     — Se ti piace un fiore, lo raccogli. Ma se ami un fiore,
lo innaffi tutti i giorni.
           — Jeśli podoba ci się kwiat, zrywasz go. Ale jeśli kochasz kwiat,
podlewasz go każdego dnia.

🖇

           — Co to jest przyjaciel?

— To ktoś, kto chce dla ciebie jak najlepiej.  

🖇

🖇

Gdziekolwiek zdecydujesz się pójść… / nie trać z oczu kierunku / swoich marzeń.  

🖇

           — A jeśli nie zdołam ich osiągnąć?

Nie poddawaj się.   
Być może najpierw będziesz musiała przekroczyć   
tę samą rzekę wiele razy.  

🖇

Essere diversi
vuol dire avere
abbastanza coraggio
per essere se stessi.
Bycie innym
oznacza posiadanie
wystarczającej odwagi,
by być sobą.

🖇

Nie bój się słyszeć swój głos.  

🖇

     — Che cosa significa amicizia?
           — Co znaczy przyjaźń?

— Amicizia è un’altra parola per dire amore.  
Przyjaźń to inne słowo na określenie miłości.  

🖇

Amicizia vuol dire non essere mai soli.  
Przyjaźń oznacza nigdy nie być samotnym.  

🖇

     — Dire addio mi rende triste.
     — Anche a me. Ma se è così, vuol dire che siamo stati fortunati a incontrare qualcuno che ci rattrista lasciare.
     — Pożegnania sprawiają, że jest mi smutno.
     — Mnie też. Ale jeśli tak jest, to znaczy, że mieliśmy szczęście spotkać kogoś, kogo smutno nam opuszczać.

🖇

Ale będę przy Tobie.  

Jake Biggin, Parole d’amore,
przeł. z j. angielskiego Giuditta Campello,
Emme Edizioni, San Dorligo della Valle 2025.

*